मुंबई : पोलीस अधिकारी होण्यासाठी वेगवेगळ्या परीक्षा द्याव्या लागतात आणि त्यानुसार वेगवेगळ्या पोस्टींग्स देखील मिळतात. तसेच पोलिसांमध्ये वेगवेगळ्या रँक असतात. आपण अनेक कारणांसाठी पोलीसांना भेटतो, त्यांची मदत घेतो. पोलीस देखील आपलं सौंरक्ष करण्यासाठी नेहमीच तत्पर असतात. पण यांपैकी काही पदे अशी आहेत. ज्यांबद्दल अनेकांना माहिती नाही, पण त्याबद्दल जाणून घ्यायला नक्कीच आवडेल. त्यांपैकी एक म्हणजे एसपी. पोलिस दलात एसपीचं फुलफॉर्म काय? तसेच त्या पदाचं काम आणि अधिकार काय, तसेच या पदावर काम करणाऱ्या व्यक्तीला किती पगार मिळतो, हे जाणून घेण्यासाठी अनेकांना उत्सुक्ता असते. चला आपण याविषयी सविस्तर जाणून घेऊ. Online Shopping करताना 50 रुपये वाचवण्याच्या नादात लाख रुपये गमावून बसली महिला एसपीचं फूल फॉर्म Superintendent of Police म्हणजेच पोलीस अधीक्षक. एसपी हे जिल्हा पोलीस दलाचे सर्वोच्च अधिकारी आहेत. पोलिस दलात अधीक्षक म्हणून, सहायक पोलिस अधीक्षक (एएसपी), पोलिस उपअधीक्षक (डीएसपी) आणि पोलिस अधीक्षक (एसपी) अशी तीन पदे आहेत. गुन्ह्यांवर देखरेख ठेवणे आणि त्यांना प्रतिबंध करणे ही एसपीची जबाबदारी आहे. रॅली किंवा उत्सवासारख्या मोठ्या मेळाव्याच्या प्रसंगी, एसपी सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी व्यवस्था करतात. आपला जिल्हा सुरक्षित ठेवणे हा एसपीच्या कर्तव्याचा एक महत्त्वाचा भाग आहे. कोणत्याही नकारात्मक घटना टाळणं हे त्यांचं महत्वाचं कार्य आहे. एसपी पदासाठी अर्ज करण्यास पात्र होण्यासाठी, UPSC नागरी सेवा परीक्षा उत्तीर्ण करणे आवश्यक आहे. त्यानंतरच यापदासाठी अर्ज करणे शक्य होईल. अर्ज करू इच्छिणाऱ्या उमेदवारांनी मान्यताप्राप्त संस्थेतून 10+2 उत्तीर्ण केलेले असावेत, किमान 50% एकूण गुण आवश्यक आहेत. विद्यार्थ्यांना काही बाबतीत दिलासा मिळू शकतो. हायस्कूल पूर्ण करण्याव्यतिरिक्त, उमेदवार पदवीधर देखील असणे आवश्यक आहे. पोलीस अधीक्षक (SP) होण्यासाठी महाविद्यालयीन पदवी आवश्यक आहे. एसपी पदासाठी तंदुरुस्त आणि निरोगी असणे आवश्यक आहे. विद्यार्थ्यांना प्रवेश परीक्षा आणि शारीरिक चाचणी दोन्ही दरम्यान अनेक आवश्यकता पूर्ण कराव्या लागतात. शारीरिक तपासणीसाठी सर्व राज्यांमध्ये समान निकष आहेत. पुरुष आणि स्त्रियांसाठी शारीरिक चाचणी वेगळी असते. अर्जदारांना परीक्षेत दिलेल्या अटींचे पालन करावे लागेल. जर तुम्ही किमान भौतिक गरजा पूर्ण करत नसाल तर तुम्ही पुढे जाऊ शकणार नाही. एसपी प्रोग्राममध्ये प्रवेश घेण्यासाठी विद्यार्थ्याचे आरोग्य चांगले असणे आवश्यक आहे. कोणत्याही प्रकारचे अपंगत्व असलेले विद्यार्थी स्वीकारले जाणार नाहीत.
पोलीस अधीक्षक पदासाठी पात्र होण्यासाठी, सर्व अर्जदार भारतीय नागरिक असणे आवश्यक आहे. सरकारी नोकरीसाठी भारतीय राष्ट्रीयत्व आवश्यक आहे. एसपीसाठी किमान वय 21 वर्षे, कमाल वयाची अट 35 वर्षे आहे. OBC/SC/ST राज्य नियमांनुसार सूट मिळते. प्रवेश-स्तरीय अतिरिक्त पोलीस अधीक्षक (A.S.P.) साठी सुरुवातीचा पगार 68,000 ते 70,000 दरम्यान असतो. एसपी ऑफिसरसारख्या उच्च पदांवर दरमहा सुमारे 80,000/- पगारही मिळतो. वरिष्ठ पोलीस अधीक्षकांना महिन्याला सरासरी एक लाख पगार मिळतो. एसपीच्या गणवेशावर दोन स्टार आणि अशोक स्तंभ असते.

)







