Home /News /videsh /

रशिया-युक्रेन युद्धामुळे मध्यपूर्वेतील सौरऊर्जा प्रकल्प धोक्यात?

रशिया-युक्रेन युद्धामुळे मध्यपूर्वेतील सौरऊर्जा प्रकल्प धोक्यात?

रशिया युक्रेन युद्धामुळे (Russia Ukraine War) जगात सौरऊर्जेवर (Solar Energy) भर दिला जात आहे, त्यात पश्चिम आशिया आणि ईशान्य आफ्रिकेतील देशांचाही (Middle East Countries) समावेश आहे. जिथे जीवाश्म इंधन उपलब्ध असतानाही सौरऊर्जेचा विचार केला जात आहे. मात्र रशिया-युक्रेन युद्धामुळे या देशांना अनेक समस्यांचा सामना करावा लागत आहे. त्यामुळे सौरऊर्जा योजनांची गती मंदावली आहे.

पुढे वाचा ...
    मॉस्को, 18  एप्रिल : अक्षय ऊर्जेचे (Renewable Energy) भविष्य आधीच ठरवले गेले होते, यात काही शंका नाही. रशिया युक्रेन युद्धाने (Russia Ukraine War) याची खात्री झाली आहे. त्यावर वेगाने काम करण्याची गरजही निर्माण झाली आहे. या युद्धामुळे रशियाला तेलविक्रीवर बंदी घालण्यात आली असली तरी तेल आणि वायूसाठी रशियावर अवलंबून असल्याने युरोपला त्रास होत आहे. युरोपसह जगातील इतर देशांनीही शाश्वत ऊर्जेवर काम सुरू केले आहे. मध्यपूर्वेत सौरऊर्जेसाठी (Solar Energy in Middle East) भरपूर वाव आहे. यामध्ये अनेक समस्या आहेत. परंतु, या युद्धामुळे अनेक देशांना या दिशेने पुढे जाण्यातही अडचणी येत आहेत. अक्षय ऊर्जेचे वाढते महत्त्व अलीकडे युद्धामुळे ऊर्जा सुरक्षेचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. अशा परिस्थितीत पवन आणि जलविद्युत ऊर्जा स्त्रोतांना महत्त्व दिले जाते, जे पर्यावरणाच्या दृष्टिकोनातून देखील टिकाऊ मानले जातात. मध्यपूर्वेत सौरऊर्जेसाठी भरपूर वाव आहे. सध्याच्या परिस्थितीमुळे अनेक देशांवर वीज निर्मितीचा दबाव वाढला आहे, जिथे वीज निर्मिती जीवाश्म ऊर्जेवर अवलंबून आहे. मध्यपूर्वेमध्येही सौरऊर्जेवर भर मध्यपूर्वेतील देशांमध्ये सूर्यप्रकाश खूप मोठ्या प्रमाणात येतो. यानंतरही दरडोई सौरऊर्जा निर्मिती क्षमतेच्या बाबतीत मध्यपूर्वेतील बहुतांश देश युरोपच्या जवळपासही नाहीत. युरोपकडे जीवाश्म इंधनाचे स्वतःचे स्रोत नाहीत असेही नाही. तर मध्यपूर्वेमध्ये जीवाश्म इंधनाचे, विशेषतः तेलाचे लक्षणीय साठे आहेत. सौरऊर्जेचा वापर करण्याच्या समस्या येथे कमी नाहीत. Russia-Ukrain War ठरू शकतं प्रत्येकी पाचव्या माणसाच्या गरिबीचं कारण; संयुक्त राष्ट्राचा दावा काही देशांमध्ये आव्हान मोरोक्को आणि सौदी अरेबिया हे मध्य पूर्वेतील प्रमुख सौर ऊर्जा उत्पादक आहेत. दोघांनी 2020 मध्ये प्रति व्यक्ती 106 आणि 74 किलोवॅट तास सौरऊर्जेचे उत्पादन केले. त्याच वेळी, युरोपियन युनियनने या वर्षी प्रति व्यक्ती 810 kWh सौरऊर्जेचे उत्पादन केले. जिथे सौदी अरेबियासारख्या काही देशांना सध्या सौरऊर्जेवर भर देण्याची गरज नाही कारण ते स्वतःच्या तेलापासून वीज तयार करू शकतात. पण इराक, लेबनॉन, येमेन सारख्या इतर अनेक देशांमध्ये समस्या वेगळ्या आहेत आणि ते सौरऊर्जेकडे बघत आहेत. सौरऊर्जेकडे कल आर्थिक आणि राजकीय अस्थिरता ही इराकमधील मोठी समस्या आहे. येथे गेल्या तीन वर्षांपासून नेते सौरऊर्जेबाबत अधिक गंभीर झाले आहेत. मात्र, येथील समस्यांमुळे कार्यक्षम गुंतवणूक झालेली नाही. त्याचप्रमाणे लेबनॉनही राजकीय आणि आर्थिक संकटातून जात आहे. पुरेशा वीज निर्मितीच्या कमतरतेमुळे खाजगी जनरेटरचा वापर लोकप्रिय झाला आहे. श्रीमंत लेबनीज लोकांनी सौर उर्जेचा पर्याय निवडला आहे. या कारणांमुळे येमेनमध्ये सौरऊर्जेला प्राधान्य दिले जात आहे. Mariupol : युक्रेनियन सैनिकांना रशियाचा इशारा, शस्त्रे खाली ठेवली तर मिळेल जीवदान; नाहीतर.. मोठे देशही मागे नाहीत दुसरीकडे, जिथे बलाढ्य देश देखील अनेक वर्षांपासून सौरऊर्जेकडे जात आहेत, त्यामुळे सौरऊर्जा क्षेत्रात भरभराट होत आहे. यामध्ये मोरोक्को, जॉर्डन, इजिप्त तसेच यूएई सारख्या मोठ्या तेल उत्पादक देशांचा समावेश आहे. सौदी अरेबियाने आपल्या व्हिजनमध्ये सौरऊर्जेचा समावेश केला आहे. एवढेच नाही तर मध्यपूर्वेतील श्रीमंत देशांनी शेजारील देशांमध्ये सौरऊर्जेवर गुंतवणूक करण्यास सुरुवात केली आहे. युद्धाचा परिणाम अशा स्थितीत रशिया-युक्रेन युद्धाचा या सगळ्यावर काय परिणाम होतो, हेही पाहायचे आहे. युद्धामुळे आखाती देशांतील शाश्वत ऊर्जा प्रकल्पांमध्ये पुरवठा आणि गुंतवणुकीच्या समस्या निर्माण होत आहेत. रशियन आणि युक्रेनियन कंपन्या नूतनीकरणक्षम ऊर्जा प्रणालींसाठी आवश्यक उपकरणे आणि इतर साहित्य पुरवण्याच्या जटिल प्रक्रियेत महत्त्वाची भूमिका बजावतात. यामध्ये स्टील, अॅल्युमिनियम, कोबाल्ट, निकेल, निऑन, पॅलेडियम या साहित्याच्या पुरवठ्यावर वाईट परिणाम झाला आहे. रशियावरील निर्बंधांमुळे जगातील तेल आणि वायूची मागणी आणि पुरवठा यांचा समतोल बिघडला आहे. अशा परिस्थितीत आखाती देशांवर निर्यातीचा अधिक दबाव असेल, त्यासाठी देशांतर्गत कपात करून निर्यातीवर भर दिला जाईल. सौदी अरेबिया सध्या देशांतर्गत वीजनिर्मितीसाठी मोठ्या प्रमाणावर इंधन वापरतो. दुसरीकडे, युरोप युक्रेनमधून गुंतवणुकीतील कमतरता भरून काढू शकतो, जो देखील मजबूत होण्याची शक्यता आहे.
    Published by:Rahul Punde
    First published:

    Tags: Russia Ukraine

    पुढील बातम्या