मराठी बातम्या /बातम्या /विदेश /

वृद्ध लोकसंख्या वाढल्याने चीन धोकादायक स्थितीत! पेन्शन द्यायलाही पैसे नाहीत, ड्रॅगनचं नेमकं चुकलं काय?

वृद्ध लोकसंख्या वाढल्याने चीन धोकादायक स्थितीत! पेन्शन द्यायलाही पैसे नाहीत, ड्रॅगनचं नेमकं चुकलं काय?

चीनमध्ये जगातील सर्वात मोठी लोकसंख्या आहे. अशातच आता जगातील सर्वात मोठी वृद्ध लोकसंख्याही चीनमध्ये निर्माण झाल्याने देशासमोर नवीन संकट उभं राहिलं आहे. चुकलेल्या धोरणांमुळे हे सर्व घडत असल्याचे समोर आलं आहे. ड्रॅगनचं नेमकं काय चुकलं? चला सविस्तर जाणून घेऊया.

चीनमध्ये जगातील सर्वात मोठी लोकसंख्या आहे. अशातच आता जगातील सर्वात मोठी वृद्ध लोकसंख्याही चीनमध्ये निर्माण झाल्याने देशासमोर नवीन संकट उभं राहिलं आहे. चुकलेल्या धोरणांमुळे हे सर्व घडत असल्याचे समोर आलं आहे. ड्रॅगनचं नेमकं काय चुकलं? चला सविस्तर जाणून घेऊया.

चीनमध्ये जगातील सर्वात मोठी लोकसंख्या आहे. अशातच आता जगातील सर्वात मोठी वृद्ध लोकसंख्याही चीनमध्ये निर्माण झाल्याने देशासमोर नवीन संकट उभं राहिलं आहे. चुकलेल्या धोरणांमुळे हे सर्व घडत असल्याचे समोर आलं आहे. ड्रॅगनचं नेमकं काय चुकलं? चला सविस्तर जाणून घेऊया.

पुढे वाचा ...
  • Published by:  Rahul Punde

बिजींग, 28 मार्च : लोकसंख्येच्या बाबतीत चीन (china Population) पहिल्या क्रमांकावर आहे, याची आपल्या सर्वांनाच कल्पना आहे. मात्र, ही लोकसंख्या कमी करण्यासाठी केलेल्या उपाययोजनांमुळे चीनसमोर मोठं संकट उभं राहिलं आहे. अनेक दिवसांपासून तुम्ही ऐकत असाल की चीनची मोठी लोकसंख्या झपाट्याने वृद्ध होत आहे. चीन हा जगातील सर्वात जास्त वृद्ध लोकसंख्या असलेल्या देशांपैकी एक आहे. वृद्धत्व ही एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. परंतु, काही वेळा काही चुकीची धोरणे इतकी डोईजड होतात की त्यामुळे धोकादायक परिस्थिती निर्माण होते. सध्या चीनमध्ये हीच परिस्थिती आहे. चीनमध्ये वृद्धांसाठी चालवल्या जाणार्‍या पेन्शन योजना किंवा इतर कल्याणकारी योजना निधीअभावी ढासळू लागल्या आहेत, यावरून याचा अंदाज लावता येतो.

वास्तविक चीनमधून एक बातमी आली आहे की चीनची सत्ताधारी कम्युनिस्ट पार्टी आपल्या सर्व कर्मचाऱ्यांच्या निवृत्तीला विलंब करत आहे. त्याचवेळी, चीनमध्ये वृद्धांची लोकसंख्या एवढी कशी वाढली आहे की, निवृत्त जीवन जगणाऱ्या वृद्धांना देण्यासाठी निधीची कमतरता कशी निर्माण झाली आहे, हे सांगण्यात आले. यासोबतच ज्येष्ठांच्या इतर योजनाही निधीअभावी प्रभावित होऊ लागल्या आहेत.

चीनमध्ये वृद्धांसाठी मोहीम आणि नवीन योजना लागू करण्यासाठी पाच वर्षांची योजना चालवली जाते. यावेळी 14वी पंचवार्षिक योजना संपत आली असताना सरकारवरील पेन्शन धोरण आणि वृद्ध कल्याण व्यवस्थेचा बोजा इतका वाढला आहे की तो हाताळला जात नसल्याचे दिसून आले. गेल्या काही वर्षांपासून ही समस्या गंभीर बनत चालली होती. मात्र, आता ती अत्यंत गंभीर टप्प्यावर पोहोचल्याचे दिसून येत आहे. त्यामुळेच या वेळी सरकारला सांगितल्यावर चीन सरकार कृतीत उतरले.

निवृत्ती वेतन व सुविधा न मिळाल्याने नाराजी

चीनमध्ये योग्य वेळी पेन्शन आणि सुविधा न मिळाल्याने कामगार वर्गाची नाराजी वाढत आहे. चीनमध्ये सरकारी सेवेतून निवृत्त झालेल्या लोकांसाठी अद्याप पेन्शनची व्यवस्था आहे, म्हणून सरकार वृद्ध लोकांच्या काळजीसाठी राष्ट्रीय वृद्ध विकास सारखी योजना चालवते, ज्यामध्ये त्यांची आरोग्य सेवा आणि घराची काळजी इंटरनेटने एका प्रणालीशी जोडलेली असते.

वृद्धांसाठी पेन्शन आणि इतर निधीच्या कमतरतेचे संकट

वृद्धांच्या पेन्शनपासून इतर योजनांपर्यंत पैशांचा दुष्काळ असल्याचे सरकारला सांगण्यात आले, तेव्हा सरकारला अवघडल्यासारखे वाटू लागले. त्यामुळे 1 मार्चपासून निवृत्त होणाऱ्यांच्या सेवानिवृत्तीला विलंब होत आहे. चीनवर मोठ्या प्रमाणात होत असलेल्या वृद्ध लोकसंख्येचा भार कसा हाताळला जाईल हे पाहणे बाकी आहे.

इम्रान खान आज पाकिस्तानच्या पंतप्रधानपदाचा राजीनामा देणार? का आली ही वेळ?

ग्लोबल एज वॉच इंडेक्समध्ये चीन कुठे आहे?

तसे, वृद्धांसाठी चांगली काळजी आणि इतर सुविधांच्या बाबतीत, ग्लोबल एज वॉच निर्देशांकाने चीनला 52 व्या क्रमांकावर ठेवले आहे. मात्र, भारत, पाकिस्तान, नेपाळ आणि बांगलादेश यांसारखे आशियाई देश या निर्देशांकात आणखी मागे आहेत.

यामध्ये भारत 71 व्या क्रमांकावर आहे तर पाकिस्तान 92 व्या, नेपाळ 70 व्या आणि बांगलादेश 67 व्या क्रमांकावर आहे. हा निर्देशांक अनेक पॅरामीटर्स पाहतो, आर्थिक ते सामुदायिक आणि आरोग्य क्षेत्रापर्यंत वृद्धांसाठी किती सुविधा आणि संरक्षणे अनुकूल आहेत. या बाबतीत स्वित्झर्लंड पहिल्या क्रमांकावर आहे.

चीनमध्ये ही समस्या का आली?

या समस्येला चीन स्वतः मोठ्या प्रमाणावर जबाबदार असल्याचे दिसते. तिथे तरुण लोकसंख्येऐवजी वृद्ध वाढत आहेत आणि एकटे पडत आहेत. चीनमध्येही, सरासरी वय सुमारे 78 वर्षे वाढले आहे, त्यामुळे प्रजनन दर लक्षणीय घटला आहे. 1979 मध्ये लागू करण्यात आलेल्या वन चाइल्ड पॉलिसीने चीनच्या सामाजिक संरचनेचे गंभीरपणे विघटन केले. त्यामुळे चीनच्या या धोरणामुळे झालेली मोठी चूक लक्षात येताच 2015 मध्ये दोन अपत्य धोरण लागू करण्यात आले. तर मे 2021 मध्ये तीन अपत्य धोरण जाहीर करण्यात आले. तिसरे कारण म्हणजे चीनमध्येही आता तरुण लोक लग्न टाळत आहेत. त्यांना मुले होऊ देऊ इच्छित नाहीत. घटस्फोटाचे प्रमाणही वेगाने वाढत आहे.

चीनचा ढोंगीपणा! एकीकडे भारतासोबत 'गोड शब्द', तिकडे उभारतायेत रस्त्यांचे जाळं

चीन हा सर्वात जास्त वृद्धांचा देश

जगातील सर्व देशांपैकी चीन हा असा देश आहे, जो झपाट्याने वृद्धांचा देश बनत आहे. 2015 मध्ये, 60 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे 25.4 कोटी लोक आणि 65 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे 17.6 कोटी लोक होते. असा अंदाज आहे की 2040 पर्यंत चीनमध्ये 60 वर्षांपेक्षा जास्त वयाची 40 कोटी लोक असतील. हे एकूण लोकसंख्येच्या 28 टक्के असेल. येत्या काही वर्षांत हा क्रम आणखी वाढेल.

वृद्ध लोकसंख्या गंभीर आजाराने पीडित

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अहवालात म्हटले आहे की, चीन वृद्धांसाठी खूप काही करत असला तरी, वृद्ध लोकांसाठी अनुकूल शहरे आणि समुदायांची गरज आहे जिथे वृद्ध आरामात राहू शकतात. 75 टक्के वृद्ध लोकसंख्या अशी आहे की हृदयविकार ते मधुमेह यासारख्या आजारांमुळे गंभीर आजारांना बळी पडली आहे.

First published:

Tags: China