मराठी बातम्या /बातम्या /देश /

Tata Power सोलर एनर्जी सोल्युशन्स ग्रामीण भारताला भविष्यात सामर्थ्यवान बनवण्यासाठी सज्ज

Tata Power सोलर एनर्जी सोल्युशन्स ग्रामीण भारताला भविष्यात सामर्थ्यवान बनवण्यासाठी सज्ज

Tata Power ची सोलर एनर्जी सोल्युशन्स ग्रामीण भारताला भविष्यात सामर्थ्यवान बनवण्यासाठी सज्ज आहेत.

Tata Power ची सोलर एनर्जी सोल्युशन्स ग्रामीण भारताला भविष्यात सामर्थ्यवान बनवण्यासाठी सज्ज आहेत.

Tata Power ची सोलर एनर्जी सोल्युशन्स ग्रामीण भारताला भविष्यात सामर्थ्यवान बनवण्यासाठी सज्ज आहेत.

  • News18 Lokmat
  • Last Updated :
  • Mumbai, India
  • Published by:  Rahul Punde

मुंबई, 27 सप्टेंबर : उन्हाळ्याचे दिवस हे भारतातील आवडते हवामान नाही, परंतु ते एक प्रचंड आर्थिक संपत्ती म्हणून काम करू शकतात. दरवर्षी 300 उन्हाळ्याच्या दिवसांसह, भारताची सौर ऊर्जा क्षमता प्रति वर्ष 5000 ट्रिलियन किलोवॅट-तास इतकी आहे. याचा अर्थ असा आहे की आपण आपल्या सर्व जीवाश्म इंधनाचा साठा वापरण्यापेक्षा सौर उर्जेचा वापर करून एका वर्षात अधिक ऊर्जा निर्माण करू शकतो.

ग्रामीण कुटुंबांसाठी, जिथे शेवटच्या माईल कनेक्टिव्हिटीचे काम अजूनही प्रगतीपथावर आहे, हे जीवनाच्या जवळजवळ प्रत्येक पैलूमध्ये बदल घडवून आणू शकते.

सौर ऊर्जा आणि आरोग्य

ग्रामीण भारतातील लोकांना अजूनही ग्रीडशी जोडलेली वीज उपलब्ध नाही आणि त्यांना रॉकेल, डिझेल आणि लाकूडफेक चुलांवर अवलंबून राहावे लागते ज्यामुळे महिला आणि मुलांसाठी अनेक आरोग्य धोके निर्माण होतात. भांडवली खर्चात घट आणि कल्पक किंमत योजना, सौर ऊर्जा हा एक आकर्षक पर्याय ठरू शकतो.

सर्वसाधारणपणे, सौर उर्जा विकेंद्रित पद्धतीने उपयोजित केली जाऊ शकते, त्यात अनेक अनुप्रयोग आहेत: प्रकाश, गरम करणे, पाणी गाळणे आणि उत्पादकता. सौर प्रकाश, उदाहरणार्थ, केरोसीन दिवे वापरणे आणि त्यांच्याशी संबंधित सर्व धोके नाकारतो. या सौर दिव्यांनी पुरविलेल्या अतिरिक्त 4-5 तासांच्या प्रकाशामुळे कामाचे तास वाढवण्याच्या सोप्या प्रक्रियेद्वारे उत्पादकता आणि घरगुती उत्पन्नात सुधारणा होऊ शकते.

ग्रामीण भारतामध्ये शुद्ध पाणी हे एक मोठे आव्हान आहे, कारण जल प्रक्रिया करण्यासाठी पॉवर आवश्यक आहे. येथेही सौरऊर्जेचा प्रवेश होत आहे. नागालँडने नुकतेच कोहिमाजवळील सिसेमा गावात सौरऊर्जेवर चालणारे जलशुद्धीकरण संयंत्र स्थापित केले, जे शुद्ध पिण्याचे पाणी तयार करण्यासाठी प्रगत मेम्ब्रेन फिल्टरेशन सिस्टमवर कार्य करते.

सौर ऊर्जा आणि उपजीविका

सौर दिवे ते सौर मायक्रोग्रिड ते सौर पंपापर्यंतची हालचाल लहान आहे, परंतु अत्यंत प्रभावी आहे. सौर मायक्रोग्रिड्स हे एकात्मिक नेटवर्क आहेत जे संपूर्ण समुदायाला स्वच्छ सौर ऊर्जा कॅप्चर करतात, संग्रहित करतात आणि वितरित करतात. उच्च दर्जाचे सौर पॅनेल आणि बॅटरीच्या मध्यवर्ती 'हब'मधून ऊर्जा येते आणि प्रत्येक कुटुंब त्यातून ऊर्जा घेते.

भारतामध्ये, सौर मायक्रोग्रिड्स हे अन्यथा महागड्या समस्येवर किफायतशीर उपाय ठरत आहेत. Tata Power रिन्युएबल मायक्रोग्रीड ही देशातील आघाडीची कंपनी आहे आणि नजीकच्या भविष्यात 10,000 मायक्रोग्रीड आणण्याची त्यांची योजना आहे. त्याने आतापर्यंत सुमारे 200 मायक्रोग्रीड स्थापित केले आहेत, त्यापैकी बहुतेक उत्तर प्रदेश आणि बिहारमध्ये आहेत आणि ओडिशातील 10-15 गावांमध्ये पायलट मायक्रोग्रीड कार्यक्रम सुरू आहे. मायक्रोग्रीड्स केवळ घरांनाच नव्हे तर दुकाने, वैद्यकीय दवाखाने (रेफ्रिजरेशनसाठी), इलेक्ट्रिक मोबिलिटी प्रदाते, दूरसंचार टॉवर्स, शिक्षण केंद्रे आणि रस्त्याच्या कडेला असलेली भोजनालये, शिक्षण, औषध आणि रोजगाराच्या संधींद्वारे सर्व कुटुंबांसाठी मध्यम उत्पन्न आणि जीवनमान उंचावण्यास मदत करतात.

भारताचे कृषी क्षेत्र नैसर्गिक सिंचनासाठी मान्सूनवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून आहे. सिंचनासाठी पाणी देण्यासाठी कृत्रिम साधन म्हणून पंपांचा वापर केला जातो. शेतकरी पंप चालवण्यासाठी ग्रिड वीज किंवा डिझेल जेन-सेटवर अवलंबून असतात, ज्यामुळे मोठा विलंब होतो आणि आर्थिक ताण येतो. त्यामुळे, आपल्या शेतकऱ्यांसाठी, सौर जलपंप सारखी प्रभावी सिंचन व्यवस्था हे एक मोठे वरदान आहे. हे त्यांच्या शेतात विश्वसनीय आणि बारमाही पाणी पुरवठा सुनिश्चित करून त्यांचे पीक उत्पादन वाढवते.

वाचा - Tata लव्हर्सना लॉटरी! ‘या’ 5 कारवर मिळतोय तगडा डिस्काउंट, अजिबात सोडू नका सुवर्णसंधी

स्टँडअलोन सोलर पॉवर अ‍ॅग्री पंप्समध्ये भारतीय शेतकऱ्यांची उत्पादकता वाढवण्याची क्षमता आहे आणि आधीच वापरात असलेल्या 26 दशलक्ष कृषी पंपांना पर्यावरणपूरक पर्याय आहे. यापैकी 10 दशलक्ष डिझेलवर चालणारे आहेत. फक्त 1 दशलक्ष डिझेल पंप सौर पंपांनी बदलून, आम्ही 9.4 अब्ज लिटर डिझेलचा वापर कमी करण्याची अपेक्षा करू शकतो, जे शेतकर्‍यांसाठी थेट बचतीमध्ये रूपांतरित होते. हे आम्हाला 25.3 दशलक्ष टन CO2 वाचविण्यात देखील मदत करते.

ही गरज पूर्ण करण्यासाठी Tata Power सोलर पृष्ठभाग आणि सबमर्सिबल अशा दोन्ही श्रेणींमध्ये DC आणि AC सोलर वॉटर पंप्सची श्रेणी देते. हे पंप पारंपारिक सिंचन व्यवस्थेच्या विरोधात शेतकऱ्यांची महागड्या इंधनावरील अवलंबित्व आणि त्यांच्या देखभालीचा खर्च कमी करण्यास मदत करतात. आत्तापर्यंत भारतभरात 76,000 हून अधिक पंप बसवून, भारतातील सर्व शेतकऱ्यांना पाण्याची हमी आणि आर्थिक सुरक्षा प्रदान करणे हे आमचे ध्येय आहे.

Tata Power ही PM-KUSUM योजनेंतर्गत एक पॅनेल केलेली एजन्सी आहे जी आपल्या भारतीय शेतकर्‍यांना देशाच्या अगदी दुर्गम कानाकोपऱ्यातही त्यांच्या सिंचनाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी मदत करते आणि त्यांच्यासाठी सतत उत्पन्नाची हमी देते. ग्रामीण, निमग्रामीण किंवा शहरी भागात त्वरित स्थापित करू इच्छिणाऱ्या ग्राहकांच्या वाढत्या संख्येच्या फायद्यासाठी त्याचे सौर पंप सोल्यूशन्स आता किरकोळ बाजारात देखील उपलब्ध आहेत.

सौरऊर्जा आणि सौर तंत्रज्ञानाचाही परिणाम ग्रामीण तरुणांना रोजगार उपलब्ध करून देत आहे. इंटरनॅशनल रिन्युएबल एनर्जी एजन्सी (IRENA) च्या मते, भारतीय सौर क्षेत्राने 2018 मध्ये 1,15,000 रोजगाराच्या संधी निर्माण केल्या आहेत आणि येत्या काही वर्षांत त्यात वाढ होत राहील. या सिस्टमचा अवलंब जसजसा वाढत जाईल, तसतशी या यंत्रणा बसवता येतील आणि दुरुस्त करू शकतील अशा अर्ध-कुशल मजुरांची मागणी वाढेल. Tata Power स्किल डेव्हलपमेंट इन्स्टिट्यूटच्या माध्यमातून दरवर्षी 3000 तरुणांना अक्षय ऊर्जा क्षेत्रात काम करण्यासाठी कौशल्य बनवत आहे आणि GOI देखील नवीकरणीय ऊर्जा आणि ग्रामीण तरुणांना उद्देशून अनेक उन्नत उपक्रमांमध्ये गुंतवणूक करत आहे.

सौर ऊर्जा आणि भारतीय अर्थव्यवस्था

भारतीय अर्थव्यवस्था जसजशी वाढत जाईल आणि मूल्य साखळी जसजशी पुढे जाईल तसतशी ऊर्जेची मागणी वाढेल. 19व्या इलेक्ट्रिक पॉवर सर्वेक्षण अहवालानुसार, 2016-17, 2021-22 आणि 2026-27 या वर्षात अखिल भारतीय आधारावर वीज वापराचे मूल्यांकन अनुक्रमे 921 BU, 1300 BU आणि 1743 BU असे करण्यात आले आहे. हे 2036-37 पर्यंत 3049 BU पर्यंत वाढण्याचा अंदाज आहे. सध्या, 2021-22 मध्ये भारताची एकूण वीज निर्मिती क्षमता केवळ 1491 BU एवढी आहे. भारत यापुढे कोळशावर चालणारे ऊर्जा प्रकल्प जोडणार नाही हे लक्षात घेता, ही मागणी पूर्ण करण्याचा एकमेव आर्थिकदृष्ट्या व्यवहार्य मार्ग म्हणजे अक्षय ऊर्जा.

2019 मध्ये, स्थापित नूतनीकरणक्षम ऊर्जा क्षमतेमध्ये भारत जागतिक स्तरावर चौथ्या क्रमांकावर आहे, ज्यामध्ये सौर आणि पवन ऊर्जा आघाडीवर आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 2030 पर्यंत 450 गिगावॉट अक्षय ऊर्जा सध्याच्या क्षमतेच्या पाचपट निर्माण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. जर हे साध्य केले तर याचा अर्थ असा आहे की भारत 2030 पर्यंत 60% वीज अ-जीवाश्म इंधन स्त्रोतांपासून निर्माण करेल, पॅरिसच्या प्रतिज्ञात 40% उद्दिष्टापेक्षाही अधिक. इंधनाच्या किमती नेहमीपेक्षा अधिक अनिश्चित असताना भारत इंधन आयात बिलात बचत करेल असाही याचा अर्थ होईल.

स्टँडर्ड चार्टर्ड SDG गुंतवणूक नकाशानुसार, भारत एकट्याने स्वच्छ ऊर्जेमध्ये $700 अब्ज पेक्षा जास्त खाजगी गुंतवणुकीची संधी देते. सौरऊर्जा आणि भारतासमोर ऊर्जेचे आव्हान. भारताला जगाला दाखविण्याची संधी आहे की एक उदयोन्मुख अर्थव्यवस्था तिची अर्थव्यवस्था आणि पर्यावरण या दोन्हीसाठी तिच्या ऊर्जा गरजा शाश्वतपणे कशी पूर्ण करू शकते. पॅरिस क्लायमेट कॉन्फरन्समध्ये जीओआयने एनडीसीला आपली 40% उर्जा जीवाश्म नसलेल्या इंधन स्रोतांपासून निर्माण केली तेव्हा अनेकांच्या भुवया उंचावल्या. तथापि, GOI ही वचनबद्धता पार पाडू शकले कारण त्यांना Tata Power सारख्या खाजगी कंपन्यांचा पाठिंबा आहे जे या संदर्भात प्रचंड प्रगती करत आहेत.

ग्रामीण भागात जवळपास 200 मायक्रोग्रिड्स व्यतिरिक्त, Tata Power ने रूफटॉप सोलर इन्स्टॉलेशनद्वारे स्थापित क्षमतेमध्ये 1000MW पेक्षा जास्त क्षमता आधीच पूर्ण केली आहे, ज्यामुळे ती गेल्या 8 वर्षांपासून भारतातील नंबर 1 सोलर EPC कंपनी बनली आहे. केवळ या स्थापनेद्वारे, Tata Power च्या ग्राहकांनी त्यांच्या सरासरी वीज बिलात 50% पर्यंत बचत केली आहे आणि 30 दशलक्ष+ टन CO2 ची बचत केली आहे.

नाविन्यपूर्ण किंमतींच्या माध्यमातून जे आगाऊ खर्च कमी करते, पूर्ण सेवा प्रतिष्ठापन आणि दुरुस्ती आणि 25 वर्षांची वॉरंटी, Tata Power भारताला एका वेळी एका छतावर हरित ऊर्जेच्या भविष्याकडे जाण्यास मदत करत आहे.

Tata Power सुमारे 3,400 कोटी रुपयांच्या गुंतवणुकीसह 4GW सौर सेल आणि मॉड्यूल उत्पादन क्षमता देखील स्थापित करत आहे. यामुळे, भारताचे सौर सेल आणि बॅटरी आयातीवरील अवलंबित्व कमी होईल. या लेखनापर्यंत, Tata Power ची 5114 मेगावॅट स्वच्छ ऊर्जा क्षमता आणि 2000+ EV चार्जिंग स्टेशन आहेत. Tata Power चे स्वच्छ ऊर्जा उष्मायन केंद्र नवीन स्वच्छ आणि हरित ऊर्जा स्टार्टअप्सचे उत्पादन करते, ज्यामुळे हरित ऊर्जा तंत्रज्ञानातील नावीन्यतेच्या पुढील वेव्हला चालना मिळते जी भारताला जागतिक ऊर्जा संवर्धन, निर्मिती आणि टिकाऊपणाच्या आघाडीवर नेईल.

निष्कर्ष

Tata Power साठी, शाश्वतता नीतिमत्ता खोलवर जाते. " Tata Power चा टिकाऊपणाचा आधारस्तंभ आमचे संस्थापक जमशेटजी टाटा यांच्या 100 वर्षांपूर्वीच्या दूरदृष्टीवर आधारित आहे. या देशातील लोकांना स्वच्छ, मुबलक आणि परवडणारी ऊर्जा प्रदान करणे हे आमचे ध्येय नेहमीच राहिले आहे. आज हवामान बदल हा जागतिक धोका असताना त्याची प्रासंगिकता अधिक आहे,” असे Tata Power चे CEO&MD डॉ. प्रवीर सिन्हा यांनी News18 नेटवर्कला दिलेल्या नुकत्याच दिलेल्या मुलाखतीत सांगितले.

Tata Power च्या पोर्टफोलिओमध्ये सध्या 32% ग्रीन एनर्जी आहे आणि 2030 पर्यंत 70% आणि 2045 पर्यंत 100% पर्यंत वाढणार आहे. Tata Power ही भारतातील पहिली कंपनी आहे जिने 2045 पर्यंत निव्वळ शून्य लक्ष्य निर्धारित केले आहे. तथापि, सस्टेनेबल इज अटेनेबल, हा विश्वास त्यांना मोठ्या समाजात रुजवायचा आहे; हरित उत्पादने आणि उपायांचा व्यापक प्रमाणात अवलंब करून लाखो भारतीयांसाठी शाश्वत जीवनशैली ‘अटेनेबल’ बनवणे. त्यांनी त्यांच्या ग्राहकांना ग्रीन टॅरिफ स्वीकारून ग्रीन पॉवर सप्लाय निवडण्याचा पर्याय देऊन सुरुवात केली आहे.

भारताने स्वच्छ स्त्रोतांपासून ऊर्जा निर्माण करण्याची क्षमता वाढवल्यामुळे आणि भारतीय ग्राहक आणि व्यवसाय वाढत्या प्रमाणात हरित ऊर्जेची निवड करत असताना, भारत अशा भविष्याकडे कूच करत आहे जिथे ती जगाचे उदाहरण घेऊन नेतृत्व करते.

First published:

Tags: Tata group, Tata pawor