Home /News /explainer /

सेमीकंडक्टर अशी काय जादू आहे? ज्याच्या तुटवड्याने जगभरात वाहन उद्योगाला बसलीय खिळ?

सेमीकंडक्टर अशी काय जादू आहे? ज्याच्या तुटवड्याने जगभरात वाहन उद्योगाला बसलीय खिळ?

काही वर्षांपासून, ऑटोमोबाईल (Automobile) उद्योग सेमीकंडक्टर चिपच्या (Semiconductor chip) कमतरतेचा सामना करत आहे. कोविड-19 महामारीमुळे इतर उद्योगांप्रमाणे ऑटोमोबाईल क्षेत्रही मंदीतून जात आहे. या क्षेत्राचाही त्या उद्योगांमध्ये समावेश आहे, ज्याचा परिणाम त्याच्याशी संबंधित इतर उद्योगांवर झाला आहे. पण, सेमीकंडक्टर चिपच्या कमतरतेमुळे ऑटो क्षेत्राचे, विशेषतः कार उद्योगाचे कंबरडे कसे मोडले?.

पुढे वाचा ...
    मुंबई, 2 मे : इस्रायली कंपनी ISMC अॅनालॉग फॅब प्रायवेट लिमिटेडने कर्नाटकात सेमीकंडक्टर (Semiconductor) फॅब्रिकेशन प्लांट उभारण्यात स्वारस्य दाखवले आहे. कंपनीच्या म्हणण्यानुसार, या प्रकल्पाची अंदाजे किंमत 22,900 कोटी रुपये असेल. यामुळे स्थानिक पातळीवर रोजगाराच्या संधीही निर्माण होतील. कर्नाटक सरकारने रविवारी जारी केलेल्या अधिकृत पत्रकात ही माहिती देण्यात आली आहे. कोरोनाच्या आगमनानंतर काही दिवसांत सेमीकंडक्टर्सच्या (Semiconductor) तुटवड्यामुळे जगभरातील उद्योग व्यवसायावर वाईट परिणाम होत आहे. विशेषतः वाहन उद्योग क्षेत्रावर याचा गंभीर परिणाम झाला आहे. तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार 2023 पर्यंत या परिस्थितीतीचा सामना करावा लागू शकतो. यावरुन सेमीकंडक्टरचे महत्व अधोरेखित होते. काय आहे सेमीकंडक्टर? आणि त्याचा तुटवडा का निर्माण झाला? चला जाणून घेऊया. कार खरेदी करणे हे स्टेटस सिम्बॉल म्हणून पाहिले जाते. जगभर ही मानसिकता आहे, गाडीतील सुविधा पाहूनच सामान्य लोक ठरवतात की, माणसाचा दर्जा किती आहे. आजच्या सामान्य कारमध्ये इलेक्ट्रॉनिक चिपचा (Electronic Chip) वापर अनेक कामांसाठी केला जातो. तंत्रज्ञानासोबतच कारसोबत देण्यात येणाऱ्या सुविधाही इलेक्ट्रॉनिक होत आहेत. या सेमीकंडक्टर चिप्स (Semiconductor Chip) आहेत आणि आजच्या कारची अशा चिपशिवाय कल्पनाही करता येत नाही. इलेक्ट्रिक वाहनांच्या आगमनाने, कार आणि या सेमीकंडक्टर चिप्समधील संबंध अधिक खोल आणि मजबूत झाले आहेत. पण गेल्या काही काळापासून ऑटोमोबाईल उद्योग अशा चिप्सच्या तुटवड्याशी झगडत आहे. चिपचे कार्य काय आहे? चिप हे पोर्ट डिव्हाईस आहे, ते डेटा सेव्ह करण्यासाठी वापरले जाते. सोप्या शब्दात, ऑटोमोबाईल उद्योगापासून ते इलेक्ट्रॉनिक्स कंपन्यांपर्यंत चिप्सचा तुटवडा आहे. सेमीकंडक्टर चिप्सचा वापर इन्फोटेनमेंट सिस्टम, पॉवर स्टिअरिंग आणि ब्रेक्स ऑपरेट करण्यासाठी केला जातो. नवीन वाहनांसाठी ही चिप अत्यंत महत्त्वाची आहे. ही एक छोटी चिप आहे, जी कारमध्ये वापरली जाते. उपकरणाचा मेंदू हायटेक वाहनांमध्ये अनेक प्रकारच्या चिप्स वापरल्या जातात. सेफ्टी फीचर्समध्येही चिप वापरली जाते. एक प्रकारे सेमीकंडक्टरला इलेक्ट्रॉनिक घटकांचे 'मेंदू' म्हणतात. एवढेच नाही तर ऑटो कंपन्या इलेक्ट्रिक वाहनांवर भर देत आहेत. नेहमीच्या वाहनांपेक्षा इलेक्ट्रिक वाहने अधिक चिप्स वापरतात. त्यामुळे चिप पुरवठ्याअभावी इलेक्ट्रिक वाहनांनाही फटका बसू शकतो. सेमीकंडक्टर काय आहे? सेमीकंडक्टर ही अशी सामग्री आहे, ज्यामध्ये विद्युत वाहक आणि नॉन-कंडक्टर यांच्यातील गुणधर्म असतात. त्याचे मुख्य कार्य विद्युत प्रवाह नियंत्रित करणे आहे. हा सेमीकंडक्टर शुद्ध घटकांपासून बनलेला असतो, सामान्यतः सिलिकॉन. कंडक्टरचे गुणधर्म बदलण्यासाठी, त्यात काही विशेष अशुद्धता जोडली जाते, ज्याला डोपिंग म्हणतात. डोपिंगद्वारेच सेमीकंडक्टरचे इच्छित गुणधर्म विकसित केले जाऊ शकतात. या सामग्रीचा वापर करून एक लहान इलेक्ट्रिकल सर्किट बनवले जाते, ज्याला चिप म्हणतात. मार्केटमध्ये आलाय BED AC, अवघ्या काही मिनिटांत घर होईल थंडा-थंडा कूल-कूल ते कारमध्ये कशासाठी वापरले जाते? बदलानुसार, कार आता चाकांवर चालणाऱ्या संगणकासारख्या बनत आहेत. त्यात स्वयंचलित ड्रायव्हिंग, दळणवळण सुविधा आणि इंजिन, ब्रेक इत्यादींचे नियंत्रण समाविष्ट आहे, हे सर्व इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने केले जात आहे. इलेक्ट्रिक वाहनांचे संपूर्ण ऑपरेशन केवळ इलेक्ट्रॉनिक्सवर आहे, ज्यामध्ये फक्त विजेचा वापर इंधन म्हणून होतो. इतकेच नाही तर आता कारमध्ये विविध प्रकारचे सेन्सर बसवले जात आहेत आणि वाढत्या वैशिष्ट्यांसह सुरक्षा यंत्रणा देखील इलेक्ट्रॉनिक चिप्सद्वारे चालविली जाते आणि नियंत्रित केली जाते. चिप्ससाठी कंपन्या का संघर्ष करतायेत?? कोविड महामारीमुळे जगभरात सेमीकंडक्टरचा तुटवडा निर्माण झाला आहे. याचा थेट परिणाम भारतातील वाहनांवर होत आहे, ज्यांना इतर उद्योगांप्रमाणेच या हंगामातही तेजीची अपेक्षा होती. या हंगामापूर्वीच वाहनांच्या विक्रीवर वाईट परिणाम झाला असताना इतर क्षेत्रातही सुधारणेला वाव आहे. गेल्या वर्षीच्या तुलनेत या वर्षी सप्टेंबरमध्ये बिगर व्यावसायिक वाहनांच्या विक्रीत 20 टक्क्यांनी घट झाली आहे. इतर कारणे काय आहेत? कोविड-19 महामारीमुळे उद्योग आणि पुरवठा यंत्रणा ठप्प झाल्याचे या टंचाईचे कारण सांगितले जात असले तरी, तज्ञ यामागे इतर कारणे सांगत आहेत, ज्याचा या उद्योगाला विशेष फटका बसला आहे. टेक्सासमधील चक्रीवादळ आणि जपानमधील कारखान्याला लागलेल्या आगीमुळे पुरवठ्यावर परिणाम झाला. चिनी कंपन्यांनीही चिपचा साठा करून ठेवला आणि जगातील बंदरांवर जाम लागल्याने त्याचाही मोठा परिणाम झाला. बॅगमध्येच झाला Realme Smartphone चा ब्लास्ट, फोटो पाहून कंपनीने दिलं असं उत्तर त्याशिवाय कोणती कार निर्मिती होईल का? याचे थेट उत्तर पूर्णपणे नाही असे आहे. परिस्थिती अशी आहे की कारची अधिकाधिक वैशिष्ट्ये इलेक्ट्रॉनिक होत आहेत आणि अशा चिप्स फक्त आलिशान कारमध्ये वापरल्या जात होत्या. आता सर्व प्रकारची वाहने इलेक्ट्रॉनिक होत असून त्यात दुचाकींचाही समावेश करण्यात आला आहे. अशा परिस्थितीत, सेमीकंडक्टर चिपची मागणी खूप जास्त आहे. तर पुरवठा साखळी, उत्पादन इत्यादी सुधारले नाहीत.
    Published by:Rahul Punde
    First published:

    पुढील बातम्या