Home /News /technology /

Electronic Skin | आता रोबोटलाही मानवासारखा स्पर्श जाणवणार, लागलं, खुपलं तर वेदना होणार!

Electronic Skin | आता रोबोटलाही मानवासारखा स्पर्श जाणवणार, लागलं, खुपलं तर वेदना होणार!

अमेरिकन शास्त्रज्ञांना इलेक्ट्रॉनिक त्वचा (Electronic Skin) तयार करण्यात यश आले आहे. नवीन पिढीच्या स्मार्ट रोबोट्ससाठी (Smart Robot) ही त्वचा योग्य मानली जात आहे. त्याची खास गोष्ट म्हणजे ती स्पर्शासोबतच वेदनाही (Feeling the Pain) अनुभवू शकते आणि त्यातून शिकूही शकते.

पुढे वाचा ...
    मुंबई, 3 जून : यंत्रमानव मानवी सभ्यतेच्या भविष्याचा एक भाग असणार आहे हे निश्चित. हे किती लवकर होईल यावर चर्चा होऊ शकते. रोबोटमध्ये विविध प्रकारची मानवी वैशिष्ट्ये भरण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. ते आता बोलू आणि ऐकू शकतात अगदी मानवी हावभाव समजून घेण्याची क्षमता विकसित करत आहेत. मानवासारख्या संवेदनांसह (Human Sensitivity) स्मार्ट रोबोट्सची (Smart Robot) नवीन पिढी विकसित करण्यासाठी वैज्ञानिकांनी नवीन प्रकारची इलेक्ट्रॉनिक त्वचा विकसित केली आहे. ही ई-स्किन (Electronic Skin) वेदना ओळखण्याची क्षमताही शिकू शकते विशेष प्रणाली ही खास त्वचा विकसित करण्याचे काम ग्लासगो विद्यापीठातील संशोधकांनी केले आहे. त्यांनी या घटकाला कॉम्प्युटेशनल इलेक्ट्रॉनिक स्किन असे नाव दिले. हा मुळात एक प्रकारचा कृत्रिम धागा आहे ज्यामध्ये नवीन प्रकारची प्रक्रिया यंत्रणा स्थापित केली गेली आहे. ही प्रणाली सिनॅप्टिक ट्रान्झिस्टरवर आधारित आहे. जे तंतोतंत मेंदूच्या न्यूरल मार्गांप्रमाणे काम करते. ज्याद्वारे रोबोट वेदना जाणवण्यास शिकू शकतो. त्वचा प्रतिक्रिया क्षमता या संशोधनात असे दिसून आले आहे की या त्वचेमध्ये बाह्य उत्तेजनांना प्रतिसाद देण्यास शिकण्याची क्षमता देखील आहे. आतापर्यंत, शास्त्रज्ञ दीर्घकालीन रोबोट्ससाठी स्पर्श-संवेदनशील कृत्रिम त्वचा विकसित करण्यावर अनेक वर्षांपासून काम करत होते. बहुतेक काम पृष्ठभाग संपर्क किंवा दाब संवेदन पद्धतींवर केले गेले आहे. जुन्या सेन्सर समस्या जेव्हा जेव्हा हे सेन्सर्स एखाद्या वस्तूच्या संपर्कात येतात, तेव्हा संगणकाला डेटा पाठवतात जे या माहितीवर प्रक्रिया करतात आणि नंतर प्रतिसाद देतात. हे स्मार्ट वाटतं, परंतु या पद्धतीमुळे विलंबित प्रतिक्रिया येतात ज्यामुळे त्वचेची परिणामकारकता वास्तविक-जगातील क्रियाकलापांमध्ये कमी होते. या समस्येवर उपाय काय? या समस्येवर मात करण्यासाठी, ग्लासगोमधील संशोधकांनी मानवाच्या वरवरच्या मज्जासंस्थेच्या त्वचेपासून प्रेरणा घेऊन त्यांचा अर्थ लावला आणि विलंब आणि उर्जेचा वापर यासारख्या समस्यांपासून मुक्तता मिळवली. जेव्हा जेव्हा आपल्या त्वचेला त्रास होतो तेव्हा आपली वरवरची मज्जासंस्था त्याच्या संपर्काच्या ठिकाणी प्रक्रिया करण्यास सुरवात करते. याच्या मदतीने तो मेंदूपर्यंत पोहोचणाऱ्या महत्त्वाच्या माहितीमध्ये त्याचे रूपांतर करतो. या पद्धतीने सुरक्षित करा आपलं आधार कार्ड; कोणीही करू शकणार नाही गैरवापर याचा काय फायदा आहे? शास्त्रज्ञांचे म्हणणे आहे की स्थानिक पातळीवर शिकण्याची ही कल्पना बर्‍याच सेन्सरी डेटाला कमी करते. कमी डेटामुळे, कम्युनिकेशन चॅनेल प्रभावीपणे वापरल्या जातात आणि आपला मेंदू त्वरीत स्पर्श संवेदना अनुभवतो, म्हणजेच स्पर्शाची माहिती पटकन प्राप्त करतो. विशेष ग्रिड या कल्पनेसह, प्रोफेसर रविंदर दहिया यांच्या नेतृत्वाखालील बेंडेबल इलेक्ट्रॉनिक्स अँड सेन्सिंग टेक्नॉलॉजी (BEST) गटाने अशा मॉडेलवर काम केले जे मानवांमधील संवेदी मज्जातंतूंच्या कार्यांप्रमाणेच कार्य करू शकते. तज्ञांनी झिंक ऑक्साईड नॅनोवायरपासून बनवलेल्या 168 सिनॅप्टिक ट्रान्झिस्टरचा ग्रिड तयार केला आणि त्यांना थेट प्लास्टिकच्या लवचिक पृष्ठभागावर बसवली आहे. त्यानंतर त्यांनी मानवी आकाराच्या रोबोटिक आर्ममध्ये स्किन-सेन्सिंग सिनॅप्टिक ट्रान्झिस्टरचे रोपण केले जे रोबोटिक हाताला काही स्पर्श करताच आपोआप मागे जाते. रोबोटचा प्रतिसाद देखील उत्तेजनाच्या तीव्रतेवर अवलंबून होता. दहिया म्हणाले की त्यांचा विश्वास आहे की न्यूरोमॉर्फिक मुद्रित इलेक्ट्रॉनिक त्वचेच्या मोठ्या प्रमाणावर उत्पादनाच्या दिशेने त्यांचे पाऊल एक वास्तविक पाऊल आहे.
    Published by:Rahul Punde
    First published:

    Tags: Robot, Skin

    पुढील बातम्या