Home /News /lifestyle /

मानसिक आरोग्य चांगलं राखायचंय? या 3 गोष्टी नक्की करा

मानसिक आरोग्य चांगलं राखायचंय? या 3 गोष्टी नक्की करा

WHO च्या मते, भारतातील 56 कोटी लोक नैराश्याने ग्रस्त आहेत आणि 38 दशलक्ष लोक चिंताग्रस्त आहेत.

    नवी दिल्ली, 10 ऑक्टोबर : जागतिक मानसिक आरोग्य दिवस (World Mental Health Day) 10 ऑक्टोबर रोजी साजरा केला जातो. वर्ल्ड मेंटल हेल्थ फेडरेशन (WMHF) चे उपमहासचिव रिचर्ड हंटर यांच्या पुढाकाराने 1992 मध्ये त्याची सुरुवात झाली. मात्र, सामान्य मानसिक आरोग्याच्या समस्यांना समर्थन देण्याशिवाय 1994 पर्यंत त्याची कोणतीही विशेष थीम नव्हती. यानंतर 1994 मध्ये WMHF चे तत्कालीन महासचिव यूजीन ब्रॉडी यांच्या सूचनेनुसार जागतिक मानसिक आरोग्य दिन 'जगभरातील मानसिक आरोग्य सेवा सुधारणे' या थीमसह साजरा करण्यात आला. यावेळी, जागतिक मानसिक आरोग्य दिवस 2021 ची थीम 'सर्वांसाठी मानसिक आरोग्य सेवा: चला हे एक वास्तव बनवू', अशी आहे. हा दिवस साजरा करण्याचा उद्देश लोकांमध्ये मानसिक समस्यांविषयी जागरूकता पसरवणे आहे. जेणेकरून लोकांना मानसिक समस्यांची (Mental Health) जाणीव होईल आणि वेळेत वैद्यकीय मदत मिळू शकेल. तसेच मानसिक समस्यांनी ग्रस्त लोकांच्या अडचणी त्यांचे मित्र, नातेवाईक आणि समाज समजू शकेल. अमर उजाला वृत्तपत्रात प्रकाशित झालेल्या वृत्तानुसार, जगातील 9 ते 17 वर्षे वयोगटातील प्रत्येक पाच किशोरवयीन मुलांपैकी एक किंवा दुसऱ्या स्वरूपात आजारी आहे, यापैकी अर्ध्याहून अधिक रुग्णांना आपण आजारी आहोत हे समजतही नाही. या अहवालानुसार जगभरात 97 कोटी लोक मानसिक आजारांनी ग्रस्त आहेत. यापैकी 80 टक्के मानसिक विकार असलेले रुग्ण वर्षानुवर्षे उपचारच घेऊ शकत नाहीत. तर कोरोना महामारीच्या काळात तर त्यात अधिक वाढच झाल्याचे दिसून आले आहे. मानसिक रुग्णांच्या (Mental patients) संख्येत कोरोना महामारीमध्ये 20 टक्के वाढ झाली आहे. तरुणांबद्दल बोलायचे झाले तर जगातील 20 टक्के तरुण लोक मानसिक विकारांनी ग्रस्त आहेत. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे, मानसिक आरोग्याशी संबंधित 10 पैकी 5 रुग्णांना त्यांचे मन आजारी आहे हे देखील समजत नाही. 56 कोटी भारतीय नैराश्याशी झुंज देत आहेत WHO च्या मते, भारतातील 56 कोटी लोक नैराश्याने ग्रस्त आहेत आणि 38 दशलक्ष लोक चिंताग्रस्त आहेत. भारताच्या एकूण लोकसंख्येपैकी 7.5 टक्के लोकांना मानसिक आजार आहेत. हा आकडा 20 टक्के पर्यंत जाऊ शकतो. तज्ज्ञ काय म्हणतात एम्स नवी दिल्लीच्या मानसोपचार विभागाचे प्राध्यापक राजेश सागर म्हणतात की, आपण तरुणांबद्दल अधिक सतर्क राहण्याची गरज आहे, कारण आजारी मनाची लक्षणे सामान्यतः अस्वस्थता, वाईट मूड, एकाग्रतेचा अभाव आणि स्वभावात बदल असतात. हे वाचा - IPL 2021, Qualifier1: सलग 3 पराभवानंतर धोनी करणार टीममध्ये बदल! अशी असेल CSK ची Playing11 मुंबईतील कोकिळा बेन रुग्णालयाच्या मानसोपचारतज्ज्ञ डॉ. अपर्णा कृष्णन देखील म्हणतात की, कुटुंबातील सदस्यांनी घरातील एखाद्याच्या या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करू नये. विलंब न करता त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. मोबाईल-गॅझेटचा प्रभाव दिल्लीतील सर गंगा राम रुग्णालयाचे मानसशास्त्रज्ञ डॉ. इम्रान नुरानी यांच्या मते, आधुनिकता मानसिक आरोग्यावर परिणाम करत आहे. मन श्रीमंत झाल्यासारखे वाटणे, गॅझेट्स, वाहने आणि इतर ऑनलाइन अॅप्स आणि गेम्समध्ये मग्न राहणे. आकांक्षा वाढल्यामुळे मनाच्या लहरींवर परिणाम होत आहे. मद्यापासून दूर रहा न्यूरोलॉजीचे प्राध्यापक, बनारस हिंदू विद्यापीठ, वाराणसी. विजयनाथ मिश्रा यांच्या मते, आजारी मन आणि नशा मृत्यूचे कॉकटेल असल्याचे सिद्ध करतात. अल्कोहोल किंवा इतर मादक द्रव्यांमुळे रक्तदाब वाढतो. मेंदूच्या नसा फुटण्याची शक्यता असते. हे वाचा - तुमचा Smartphone ओव्हरहीट होतो? मोठ्या दुर्घटनेपासून वाचण्यासाठी लगेच करा हे काम तर एम्स दिल्लीचे डॉ. सागर असेही म्हणतात की, मानसिक आजारात आराम करण्यासाठी लोक औषधांकडे आकर्षित होतात. यामुळे व्यक्तीला बरे वाटते, परंतु हा रोग गंभीर होत चालला आहे.
    Published by:News18 Desk
    First published:

    Tags: Health Tips, Mental health

    पुढील बातम्या