Home /News /explainer /

Lalu Yadav : त्यावेळी अडवाणींची रथयात्रा फक्त रोखली नाही तर.. घटनेनंतर लालूंना थेट आंतरराष्ट्रीय ख्याती

Lalu Yadav : त्यावेळी अडवाणींची रथयात्रा फक्त रोखली नाही तर.. घटनेनंतर लालूंना थेट आंतरराष्ट्रीय ख्याती

Lalu Prasad Yadav: चारा घोटाळ्याने लालू प्रसाद यांच्या राजकीय प्रवासाला ब्रेक लावला, ज्यांना एकेकाळी 'गुदड़ी का लाल' आणि 'गरीबांचा तारणहार' यांसारख्या नावांनी संबोधले जात होते. ते राजदचे सुप्रीमो राहिले असले तरी...

    मुंबई, 11 जून : चारा घोटाळ्याने (Chara Scam) लालू प्रसाद (Lalu Prasad Yadav) यांच्या राजकीय प्रवासाला ब्रेक लावला, ज्यांना एकेकाळी 'गुदड़ी का लाल' आणि 'गरीबांचा तारणहार' यांसारख्या नावांनी संबोधले जात होते. ते RJD सुप्रीमो राहिले असले तरी 2009 नंतर ते निवडणुकीच्या राजकारणापासून दूर गेले. आज 11 जून रोजी त्यांचा वाढदिवस आहे. त्यांनी आपल्या राजकीय कारकिर्दीची सुरुवात विद्यार्थी राजकारणातून केली. जेपी चळवळीत सामील झाल्यानंतर हळूहळू त्यांची राजकीय उंची वाढत गेली. राजकीय व्यवस्थेतील शेवटच्या माणसाला पुढे करण्याच्या प्रयत्नात ते राजकीय शिडी चढत राहिले. कथित घोटाळ्यामुळे लालूंच्या राजकीय यशाला ब्रेक लागला. मात्र, त्यांनी नेहमीच आपल्या पक्षावर पकड ठेवली आणि हळूहळू संसदीय राजकारणापासून दूर गेले. 1980 च्या लोकसभा निवडणुकीतही लालूंनी नशीब आजमावले, पण निवडणुकीत पराभव झाल्यानंतर त्यांनी हार मानली नाही आणि राज्याच्या राजकारणात सक्रिय झाले. त्याच वर्षी बिहार विधानसभेच्या निवडणुकीत भाग घेतला आणि निवडून येत विधानसभेचे सदस्य झाले. 1985 मध्ये त्यांनी पुन्हा निवडणूक जिंकली. माजी मुख्यमंत्री कर्पूरी ठाकूर यांच्या निधनानंतर, 1989 मध्ये विरोधी पक्षातील अनेक वरिष्ठ नेत्यांना मागे टाकून ते विधानसभेत विरोधी पक्षाचे नेते बनले. पण त्याच वर्षी छपरा लोकसभा मतदारसंघातून त्यांनी पुन्हा लोकसभेत नशीब आजमावले आणि ते यशस्वी झाले. 1989 च्या भागलपूर दंगलीनंतर लालू प्रसाद हे काँग्रेसची व्होट बँक समजल्या जाणाऱ्या यादव जातीचे एकमेव नेते बनले. त्यांना मुस्लिमांचाही मोठा पाठिंबा होता. त्यानंतर ते व्ही.पी.सिंग यांच्यासोबत गेले आणि त्यांनी मंडल आयोगाच्या शिफारशी लागू करण्यास सुरुवात केली. 1998 मध्ये भाजप नेते अटलबिहारी वाजपेयी केंद्र सरकारमध्ये आले. त्याचवेळी 2000 साली बिहार विधानसभा निवडणुकीत आरजेडी अल्पमतात आली. त्यानंतर नितीश कुमार यांनी मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली पण सात दिवसात त्यांनी राजीनामा दिला. यानंतर राबडी देवी पुन्हा मुख्यमंत्री बनल्या. पुन्हा सत्तेत येताच चारा घोटाळा चव्हाट्यावर लालूप्रसाद पुन्हा सत्तेत येताच चारा घोटाळा चव्हाट्यावर येऊ लागला. न्यायालयाच्या आदेशानुसार हे प्रकरण सीबीआयकडे गेले आणि सीबीआयने 1997 मध्ये त्यांच्याविरुद्ध आरोपपत्र दाखल केले. त्यानंतर लालूंना मुख्यमंत्रीपदावरून पायउतार व्हावे लागले. त्यांनी राबडी देवीकडे सत्ता सोपवली आणि तुरुंगात गेले. याच काळात समर्थकांनी लालूप्रसादांना 'बिहारचे नेल्सन मंडेला' आणि विरोधकांनी 'चारा चोर' अशी उपाधी दिली. ईशनिंदा : ज्या कायद्यात इतर देशांत दिला जातो मृत्यूदंड; त्याची मागणी हिंदू संघटना का करतायेत? अडवाणींची रथयात्रा रोखल्याने आंतरराष्ट्रीय कीर्ती मिळाली लालू प्रसाद 1990 मध्ये बिहारचे मुख्यमंत्री झाले. 23 सप्टेंबर 1990 रोजी त्यांनी लालकृष्ण अडवाणी यांना राम रथ यात्रेदरम्यान समस्तीपूर येथे अटक करून स्वतःला धर्मनिरपेक्ष नेता म्हणून सादर केले. त्यानंतर अडवाणींच्या अटकेने लालूंना आंतरराष्ट्रीय कीर्ती मिळवून दिली. त्या काळात मागासलेल्या समाजाला राजकारणात सहभागी करून घेण्यात त्यांचा महत्त्वाचा वाटा होता. त्याचवेळी मंडल आयोगाच्या शिफारशीही लागू झाल्या आणि राज्यात पुढे-मागास राजकारण शिगेला पोहोचले. तेव्हापासून लालूप्रसाद यांची ओळख सवर्णविरोधी अशी झाली आहे. मागासवर्गीय 'लालूंचा जिन्न' बनला. त्यामुळे 1995 मध्ये त्यांनी प्रचंड बहुमताने निवडणूक जिंकली आणि राज्यात पुन्हा मुख्यमंत्री बनले. दरम्यान, जुलै 1997 मध्ये शरद यादव यांच्याशी मतभेद झाल्याने त्यांनी जनता दलापासून वेगळा राष्ट्रीय जनता दल स्थापन केला. 1998 मध्ये भाजप नेते अटलबिहारी वाजपेयी केंद्र सरकारमध्ये आले. त्याचवेळी 2000 साली बिहार विधानसभा निवडणुकीत आरजेडी अल्पमतात आली. त्यानंतर नितीश कुमार यांनी मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली पण सात दिवसात त्यांनी राजीनामा दिला. यानंतर राबडी देवी पुन्हा मुख्यमंत्री झाल्या. त्यांना पाठिंबा देणारे सर्व 22 काँग्रेस आमदार त्यांच्या सरकारमध्ये मंत्री झाले. पण 2005 मध्ये आरजेडीचा निवडणुकीत पराभव झाला आणि पुन्हा नितीशकुमार यांनी बिहारची सत्ता हाती घेतली. लालूंच्या हातून राज्यातील सत्ता काढून घेतली. मात्र, 2004 मध्ये किंगमेकरच्या भूमिकेत असलेले लालू यूपीए-वन सरकारमध्ये रेल्वेमंत्री झाले. राष्ट्रपतीपदाची निवडणूक : यावेळी खासदारांचे मतमूल्य कमी होण्याचं कारण काय? आमदारांना वेगळा न्याय का? 2009 च्या लोकसभा निवडणुकीत आरजेडीचे फक्त चार खासदार निवडून आले, त्यामुळे त्यांच्या पक्षाला केंद्रात स्थान मिळू शकले नाही. लालू प्रसाद यांनी 1970 मध्ये पाटणा विद्यापीठ विद्यार्थी संघाचे (PUSU) सरचिटणीस म्हणून विद्यार्थी राजकारणात प्रवेश केला. 1973 मध्ये त्यांची PUSU चे अध्यक्ष म्हणून निवड झाली. नंतर 1974 मध्ये जयप्रकाश नारायण (जेपी) यांच्या नेतृत्वाखालील विद्यार्थी चळवळीत भ्रष्टाचार आणि बेरोजगारी विरोधात सामील झाले. विद्यार्थी आंदोलनादरम्यान, लालू अनेक ज्येष्ठ नेत्यांच्या संपर्कात आले आणि 1977 च्या लोकसभा निवडणुकीत छपरा लोकसभा मतदारसंघातून जनता पक्षाचे उमेदवार म्हणून पहिल्यांदाच संसदेत प्रवेश केला. वयाच्या 29 व्या वर्षी, ते त्यावेळी भारतीय संसदेच्या सर्वात तरुण सदस्यांपैकी एक होते. पण, काही दिवसांनी 1980 च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत लालूंचा पराभव झाला. लालूंनी 2009 मध्ये शेवटची निवडणूक लढवली 2009 मध्ये ते संसदीय राजकारणात शेवटच्या वेळी निवडणुकीत उतरले. परिसीमन लागू झाल्यानंतर त्यांनी पाटलीपुत्र लोकसभा मतदारसंघ आणि छपरा लोकसभा मतदारसंघातून उमेदवारी अर्ज दाखल केला. पाटलीपुत्र लोकसभा मतदारसंघात रंजन यादव यांनी लालूप्रसाद यांचा पराभव केला. तर छपरा लोकसभा मतदारसंघातून लालू विजयी झाले. 2009 च्या लोकसभा निवडणुकीत फक्त चार RJD खासदार निवडून आले असल्याने, त्यांच्या पक्षाला केंद्रातील UPA-II सरकारमध्ये स्थान मिळाले नाही. त्यानंतर, सुमारे 17 वर्षे चाललेल्या चारा घोटाळ्याप्रकरणी सीबीआयच्या विशेष न्यायालयाने 3 ऑक्टोबर 2013 रोजी लालूप्रसाद यांना पाच वर्षांचा तुरुंगवास आणि 25 लाख रुपयांच्या दंडाची शिक्षा सुनावली. अनेक प्रसंगी लालूंसाठी तारणहार बनलेली काँग्रेस त्यांना वाचवू शकली नाही. मग कलंकित लोकप्रतिनिधींना वाचवण्याचा अध्यादेश प्रलंबित राहिला आणि लालूप्रसादांचे राजकीय भवितव्य अधांतरी गेले.
    Published by:Rahul Punde
    First published:

    Tags: Atal bihari vajpayee, Bihar

    पुढील बातम्या