Home /News /explainer /

जिथं याआधी कधीच घुसू शकला नाही त्या देशातही Monkyepox Virus चा शिरकाव; भारताला किती धोका?

जिथं याआधी कधीच घुसू शकला नाही त्या देशातही Monkyepox Virus चा शिरकाव; भारताला किती धोका?

यूके, अमेरिकानंतर स्पेन, पोर्तुगालमध्येही मंकीपॉक्स व्हायरस घुसल्याने आता भारतातही मंकीपॉक्स व्हायरसची दहशत निर्माण झाली आहे.

    नवी दिल्ली, 19 मे : गेल्या अडीच वर्षांपासून सुरू असलेल्या कोरोना महासाथीच्या ( Coronavirus Pandemic) संकटातून जग अद्याप बाहेर पडलेलं नाही. कोरोनाचं सावट कायम असतानाच 'मंकीपॉक्स' (Monkeypox virus) या आजाराची चाहूल जगाला लागली आहे. सामान्यपणे आफ्रिका, कांगोमध्ये दिसून येणारा हा आजार आतापर्यंत ज्या देशात कधीच दिसला नाही, त्या देशातही या आजाराचे रुग्ण सापडले आहेत. यूके, अमेरिकानंतर स्पेन, पोर्तुगालमध्येही मंकीपॉक्स व्हायरस घुसल्याने भारताला या व्हायरसपासून किती धोका आहे, असा प्रश्न उपस्थित होतो  (Monkeypox in India) . ब्रिटनमध्ये मंकीपॉक्सची नऊ प्रकरणं नोंदवली गेली आहेत. यातील बहुतेक रुग्ण गे किंवा बायसेक्शुअल (Bisexual) पुरुष आहेत. यापूर्वी 2021 साली ब्रिटनमध्ये या आजाराचे काही रूग्ण आढळले होते. आता   त्यानंतर अमेरिकतही या आजारानं डोकं वर काढलं आहे. अमेरिकेच्या आरोग्य अधिकार्‍यांनी (US Health Officials) दिलेल्या माहितीनुसार,  युनायटेड स्टेट्समध्ये हा दुर्मिळ विषाणू सापडण्याची या वर्षातील ही पहिलीच घटना आहे.  तर पोर्तुगालमध्ये (Portugal) पाच कन्फर्म केसेसची नोंद झाली आहे.  स्पेनमध्ये (Spain) 23 संभाव्य प्रकरणांची टेस्ट घेतली गेली आहे. या दोन्ही देशांमध्ये यापूर्वी कधीच मंकीपॉक्सचे रुग्ण आढळले नव्हते. रॉयटर्सच्या रिपोर्टनुसार लंडन स्कूल ऑफ हायजीन अँड ट्रॉपिकल मेडिसिन (London School of Hygiene and Tropical Medicine) येथील आंतरराष्ट्रीय सार्वजनिक आरोग्य (International Public Health) विषयाचे प्राध्यापक जिमी व्हिटवर्थ (Jimmy Whitworth) म्हणाल्या, 'आतापर्यंच्या अभ्यासातून असं निदर्शनास आलं आहे की, आफ्रिका खंड वगळता बाहेर याची खूप कमी प्रकरणं नोंदवली गेली होती. आतापर्यंत फक्त आठ वेळा या प्रकराचे रूग्ण आढळले आहेत.  ही अतिशय असामान्य गोष्ट आहे,' कसा पसरतो मंकीपॉक्स? मंकीपॉक्स हा एक विषाणू (Virus) आहे. स्मॉल पॉक्स व्हायरस फॅमिलीमध्ये याचा समावेश होतो. ज्याची लागण झाल्यामुळे ताप (Fever) येऊन अंगावर विचित्र झुबकेदार पुरळ (Bumpy Rash) दिसू लागतात. सहसा सौम्य समजल्या जाणाऱ्या या विषाणूचे दोन मुख्य स्ट्रेन आहेत. पहिला म्हणजे काँगो स्ट्रेन (Congo Strain) आणि दुसरा वेस्ट आफ्रिकन स्ट्रेन (West African Strain). यापैकी काँगो स्ट्रेन हा अधिक गंभीर आहे. या स्ट्रेनमधील (Fatality Rate) मृत्यूदर 10 टक्क्यांपर्यंत आहे. तर, वेस्ट आफ्रिकन स्ट्रेनमधील मृत्यूदर 1 टक्क्यांच्या आसपास आहे. ब्रिटनमध्ये आढळलेले रुग्ण हे वेस्ट आफ्रिकन स्ट्रेनचे आहेत. हे वाचा - VIDEO - Boxing करताना रिंगमध्येच आला Heart attack; कधीच पराभव न झालेला तरुण Boxer Musa Yamak ला मृत्यूने हरवलं हा विषाणू रुग्णाच्या जवळून संपर्कात आल्यास पसरतो. हे प्रमाण प्राण्यांमध्ये जास्त तर मानवांमध्ये कमी आहे. 1958 मध्ये प्रथम माकडांमध्ये (Monkeys) हा व्हायरस आढळला होता. म्हणून त्याला मंकीपॉक्स हे नाव देण्यात आलं. त्याची सुरुवात माकडांपासून झाली असली तरी आता उंदीरवर्गीय (Rodents) प्राणी हे त्याचे मुख्य प्रसारक असल्याचं म्हटलं जात आहे. भारताला किती धोका? आता सुरू झालेलं ट्रान्समिशन (Transmission) तज्ज्ञांना गोंधळात टाकणारं आहे. कारण, युनायटेड किंग्डममध्ये 18 मे पर्यंत सापडलेल्या नऊ रुग्णांचा एकमेकांशी काहीही संबंध नसल्याचं आतापर्यंतच्या अभ्यासात निदर्शनास आलं आहे. फक्त 6 मे रोजी आढळलेला पहिला रुग्ण नुकताच नायजेरियाला जाऊन आला होता.  सध्या सापडलेले बहुतेक रुग्ण बायसेक्शुअल, गे किंवा पुरुषांसोबत लैंगिक संबंध ठेवणारे पुरुष आहेत. 1980 मध्ये लसीकरणाद्वारे देवीच्या आजाराचा नायनाट करण्यात आला होता. तीच लस मंकीपॉक्सपासूनही संरक्षण करते. देवीचा  प्रसार संपल्यानंतर लसीकरण थांबवण्यात आलं. लसीकरण मोहीम बंद झाल्यामुळे मंकीपॉक्सच्या घटनांमध्ये वाढ झाली आहे, असं मत कॅलिफोर्नियातील यूसीएलए येथील एपिडेमिऑलॉजीच्या (Epidemiology) प्राध्यापक अ‍ॅन रिमोइन (Anne Rimoin) यांनी व्यक्त केलं. भारतात आतापर्यंत मंकीपॉक्सचा एकही रुग्ण आढळलेला नाही. ब्रिटन आणि अमेरिकेत सापडलेल्या रुग्णसंख्येला या आजाराचा उद्रेक म्हणता येईल की नाही याबद्दल तज्ज्ञांमध्ये दुमत आहे. शिवाय, हा आजार कसा पसरतो आणि संसर्ग वाढतो की नाही याचा रिसर्चदेखील अद्याप बाकी आहे. हे वाचा - श्रीमंतांनाही कंगाल करतो हा 'आजार'; ज्यावर जगातील सर्वात महाग औषधानेच होतो उपचार पण कोविड निर्बंध (Covid Restrictions) उठल्यामुळे प्रवासाचं प्रमाण पुन्हा एकदा वाढलं आहे. मंकीपॉक्स प्रकरणांमध्ये वाढ होण्यामागील हे एक संभाव्य कारण असू शकतं. प्राध्यापक जिमी व्हिटवर्थ (Jimmy Whitworth) म्हणाले, 'माझा वर्क थिअरीनुसार पश्चिम आणि मध्य आफ्रिकेत याबद्दल बरेच काही आढळले. आता प्रवास पुन्हा सुरू झाला आहे. त्यामुळे आता मंकीपॉक्सची जास्त प्रकरणं निदर्शनास येत आहेत. असं असेल तर भारतानेही सावध राहणं गरजेचं आहे. या आजारातील काही केसेसची नोंद  (Unreported Cases) राहिल्या तर मंकीपॉक्सचा मोठ्या प्रमाणात प्रसार होऊ शकतो असा इशारा तज्ज्ञांनी दिला आहे. ब्रिटनमधीस आरोग्य सुरक्षा विभागानंही याबाबत खास अलर्ट दिला आहे.जागतिक आरोग्य संघटनेनं (WHO) दिलेल्या माहितीनुसार, शास्त्रज्ञ आता व्हायरस सिक्वेन्सचा अभ्यास करत आहेत. जेणेकरून या रुग्णांचा एकमेकांशी संबंध आहे की नाही, हे लक्षात येईल.
    Published by:Priya Lad
    First published:

    Tags: Coronavirus, Explainer, Health, Lifestyle, Virus

    पुढील बातम्या