Home /News /explainer /

इलेक्ट्रिक वाहने खरच पर्यावरणपूरक आहेत का? वाचा Electric Vehicle मागचं धक्कादायक सत्य

इलेक्ट्रिक वाहने खरच पर्यावरणपूरक आहेत का? वाचा Electric Vehicle मागचं धक्कादायक सत्य

युरोपियन कमिशनचा अंदाज आहे की 2028 पर्यंत रस्त्यावर 20 कोटी इलेक्ट्रिक कार असतील. इलेक्ट्रिक कार आणि त्यात वापरण्यात येणारी बॅटरी (Battery) खरोखरच प्रदूषणापासून (Pollution) संरक्षण करते का ते जाणून घेऊया.

    मुंबई, 9 मे : तुमच्या आसपास आता तुम्हाला तुरळक प्रमाणात इलेक्रीक वाहने दिसत असतील. पण, येत्या काळात देशातील रस्त्यांवर अधिकाधिक इलेक्ट्रिक वाहने (Electric Vehicle) दिसतील. देशात होणाऱ्या ऑटो एक्स्पोमध्ये (Auto Expo) अनेक इलेक्ट्रिक कार सादर केल्या जात आहेत, काही यापूर्वीही झाल्या आहेत. इलेक्ट्रिक कार पर्यावरणाच्या (Environment) दृष्टीने अतिशय आलिशान असल्याचं म्हटलं जातं. या गाड्या कार्बन फ्री (Carbon Free) आहेत. या कारच्या बॅटरी लिथियम आयनने सुसज्ज आहेत. त्यामुळे प्रश्न उपस्थित होतो की इलेक्ट्रिक कार आणि त्यात वापरलेली बॅटरी (Battery) खरोखरच प्रदूषणापासून (Pollution) संरक्षण करते का? इलेक्ट्रिक कारला बॅटरी पॉवर इलेक्ट्रिक कारमध्ये पेट्रोल आणि डिझेल कारसारखे 'इंटर्नल कम्बशन इंजिन' नसते. या कार इंधन सेल्सवर चालतात, ज्या हायड्रोजन आणि लिथियम आयनपासून वीज निर्माण करतात. प्रत्येक सेल्समध्ये पॉझिटिव्ह इलेक्ट्रोड असतात, ज्यामध्ये लिथियम आणि कोबाल्टचं प्रमाण जास्त असतं. याव्यतिरिक्त, या सेल्समध्ये निगेटिव्ह इलेक्ट्रोड देखील असतात, ज्यामध्ये ग्रेफाइटचे प्रमाण जास्त असते. या सेल्सच्या इलेक्ट्रोड्समध्ये अणू प्रक्रिया होते, ज्यामुळे मोटरला शक्ती मिळते. इलेक्ट्रिक कार कमी आवाज करतात. त्यामुळे प्रदूषणाचा धोकाही कमी होतो. तसेच, या गाड्यांना पेट्रोल, डिझेल किंवा सीएनजी इंजिनवर चालणाऱ्या गाड्यांप्रमाणे वेळोवेळी दुरुस्तीची आवश्यकता नसते. ग्रीन इल्युशन कमी करत नाही पेट्रोल आणि डिझेलवर चालणाऱ्या कारच्या विपरीत, इलेक्ट्रिक कार ग्रीन इल्युशनचे प्रमाण कमी करत नाहीत. परिणामी या वाहनांच्या बॅटरी पर्यावरणाच्या दृष्टीने योग्य नसतात. वास्तविक, या बॅटरी चार्ज करण्यासाठी विजेची गरज असते, जी कोळसा जाळूण आणि अणुऊर्जा केंद्रांपासून बनवली जाते. पर्यावरणावर बॅटरीचा परिणाम बॅटरीसाठी रसायनांच्या खाणकामाचा पर्यावरणावरही मोठा परिणाम होतो. कारण, कार चालवताना रस्त्यावर पडणाऱ्या पाण्यात विषारी पदार्थ असतात. पर्यावरणाच्या दृष्टिकोनातून ते चांगले नाहीत. बॅटरीमध्ये वापरले जाणारे कोबाल्ट इंधन डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगोमधील खाणींमधून येते, जिथे मोठी माणसं आणि लहान मुले मजूर म्हणून काम करतात. हे कामगार खाणकामासाठी आपला जीव धोक्यात घालतात. अॅम्नेस्टीसारख्या मानवाधिकार संघटनांनी ही खाण प्रक्रिया बालकामगार कायद्याच्या विरोधात मानली आहे. भारत सरकारकडून रोजगार मिशनअंतर्गत नोकरी देण्याचा दावा, वाचा काय आहे यामागचं सत्य बॅटरी रिसायकलिंग समस्या इलेक्ट्रिक कारमध्ये वापरल्या जाणार्‍या बॅटऱ्यांचा पुनर्वापर करणे ही देखील मोठी समस्या आहे. त्याच वेळी, काही उद्योगांचे म्हणणे आहे की कोबाल्टचा जागतिक पुरवठा आधीच कमी पातळीवर आहे. भविष्यात देखील त्याची मागणी कमी होऊ शकते. बॅटरी वर अद्याप बरेच संशोधन बाकी असल्याचे सांगितले जात आहे. कारण, चार्ज होण्यासाठी खूप वेळ लागतो. शिवाय तुम्ही एकावेळी लांबचा प्रवास करू शकत नाही. 2028 पर्यंत अनेक इलेक्ट्रिक कार रस्त्यावर युरोपियन कमिशनचा अंदाज आहे की 2028 पर्यंत रस्त्यावर 20 कोटी इलेक्ट्रिक कार असतील. बॅटरी इलेक्ट्रिक कारचे मूल्य 40 टक्क्यांनी वाढवते, यावरुन तुम्हाला त्याचं महत्व समजेल. जगाच्या बॅटरी उत्पादनाच्या बाजारपेठेतील दोन तृतीयांश भाग सध्या चीनच्या नियंत्रणात आहे. तर युरोपियन युनियनने 2028 पर्यंत आपला हिस्सा सध्याच्या 3 टक्क्यांवरून 25 टक्क्यांपर्यंत वाढवण्याची अपेक्षा केली आहे.
    Published by:Rahul Punde
    First published:

    Tags: Electric vehicles, Environment

    पुढील बातम्या