Home /News /national /

Single Use Plastic: 80 टक्के कचरा प्लास्टिकच्या बाटल्यांचा, तरीही त्यावर बंदी नाही? 'हे' आहे कारण

Single Use Plastic: 80 टक्के कचरा प्लास्टिकच्या बाटल्यांचा, तरीही त्यावर बंदी नाही? 'हे' आहे कारण

देशात सिंगल यूज प्लास्टिकच्या 19 वस्तूंवर बंदी घालण्यात आली आहे. मात्र, यात बाटल्यांसह अनेक गोष्टी वगण्यात आल्या आहेत. याचं कारण आता समोर आलं आहे.

    नवी दिल्ली, 2 जुलै : देशात कालपासून म्हणजेच 1 जुलै 2022 पासून सिंगल यूज प्लास्टिकच्या (Single use Plastic) वापरावर बंदी घालण्यात आली आहे. केंद्रासह अनेक राज्य सरकारांनी आपापल्या राज्यात सिंगल यूज प्लास्टिकच्या केवळ 19 वस्तूंवर बंदी घातली असली, तरी एक व्यक्ती दररोज शेकडो प्लास्टिकच्या वस्तू वापरत आहे. बंदी घालण्यात आलेल्या वस्तू ह्या सिंगल यूज प्लास्टिकच्या असून त्यांचा वापर मुबलक प्रमाणात होत आहे, तरीही या वस्तूंमध्ये प्लास्टिकच्या बाटल्यांचा समावेश केलेला नाही. ज्याचा वापर लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वजण करतात. आकडेवारीनुसार एकूण घनकचऱ्यापैकी 80 टक्के कचरा या प्लास्टिकच्या बाटल्यांमधून येतो. देशात बंदी घालण्यात आलेल्या 19 वस्तूंमध्ये प्लास्टिक कॅरीबॅग, पॉलिथिन (75 मायक्रॉनपेक्षा कमी जाडी), प्लास्टिकच्या ईयर बड्स, फुग्यासाठी प्लास्टिकच्या काठ्या, प्लास्टिकचे ध्वज, मिठाईच्या प्लास्टिकच्या काड्या, आइस्क्रीमसाठी प्लास्टिकच्या काड्या, थर्माकोलच्या सजावटीच्या वस्तूंचा समावेश आहे. तसेच प्लॅस्टिक प्लेट्स, कप, ग्लास, काटे, चमचे, स्ट्रॉ, ट्रे, फॉइल पॅकेजिंग बॉक्स, निमंत्रण पत्रांसाठी फॉइल, सिगारेट पॅकिंग करण्यासाठी वापरलेले फॉइल, 100 मायक्रॉनपेक्षा पातळ पीव्हीसी आणि प्लास्टिक बॅनर इत्यादींचा समावेश आहे तर प्लास्टिकच्या बाटल्या वगळण्यात आल्या आहेत. बहुस्तरीय पॅकेजिंगवरही बंदी घालण्यात आली नाही या संदर्भात सेंटर फॉर सायन्स अँड एन्व्हायर्न्मेंट, सॉलिड वेस्ट मॅनेजमेंट युनिटचे प्रोग्राम मॅनेजर सिद्धार्थ सिंह यांनी न्यूज 18 हिंदीशी संवाद साधताना सांगितले की, प्रतिबंधित सिंगल यूज प्‍लास्टिक वस्तूंची यादी सर्वसमावेशक नाही. सिंगल यूज प्लॅस्टिकसह बहुस्तरीय पॅकेजिंग या यादीमध्ये समाविष्ट नाही. तर चिप्स, शॅम्पू, गुटखा इत्यादी तत्काळ वापरण्यासाठी MLP चा वापर पाउचच्या स्वरूपात केला जातो. विशेष म्हणजे ही पॅकेट्स किंवा रॅपर्स सहज गोळा करता येत नाहीत आणि त्यांचा पुनर्वापरही करता येत नाही.

    Single Use Plastic बंदी म्हणजे काय? तुमच्याकडे असेल तर सावध व्हा अन्यथा बसेल भुर्दंड

    म्हणून प्लास्टिक बाटल्यांवर बंदी नाही पाण्याच्या बाटल्या, कोल्ड्रिंक्स, शीतपेयांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या बाटल्यांसह प्लास्टिकच्या बाटल्यांचा या बंदीत समावेश करण्यात आलेला नाही, असे सिंग यांचे म्हणणे आहे. याची दोन मुख्य कारणे आहेत. पहिली गोष्ट म्हणजे बाटल्या गोळा करणे अगदी सोपे आहे. कचऱ्यापासून बाटल्या सहज वेगळ्या होतात. कारण, त्या गोळा करणारे भरपूर लोक आहेत. या बाटल्यांवर या लोकांचा उदरनिर्वाह चालतो असे म्हणता येईल. अशा प्रकारे, ते सहजपणे गोळा केले जाऊ शकतात. दुसरे, विस्तारित उत्पादक जबाबदारी अंतर्गत, सर्व कंपन्या मग त्या प्लास्टिकच्या बाटल्यांमध्ये पाणी विकत असोत किंवा शीतपेये विकत असोत, त्यांची जबाबदारी आहे की ते एका वर्षात एकाच वापराच्या प्लास्टिकचे समान उत्पादन करतात. EPR अंतर्गत, हे एकल संकलन परत प्लास्टिक वापरा आणि त्यावर प्रक्रिया करा अतंपर्गत वापरले जाते. सिंगल यूज प्लास्टिकचा वापर बंद करा तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, सिंगल यूज प्लास्टिकच्या ज्या 19 वस्तूंवर सध्या बंदी घालण्यात आली आहे, त्या सर्व अशा वस्तू आहेत, ज्यांचे संकलन खूप कठीण आहे, त्यानंतर त्यांचा पुनर्वापर किंवा पुनरुत्पादन करण्याचा कोणताही मुद्दा नाही. त्यामुळेच प्लास्टिकच्या बाटल्या वगळता या वस्तूंवर बंदी घालण्यात आली आहे. आगामी काळात आणखी बदल होण्याची शक्यता आहे आणि ते व्हायलाही हवेत. यासोबतच लोकांनी बंदी असलेल्या वस्तूंचा वापर बंद करण्याची तसेच सिंगल यूज प्लास्टिकच्या इतर उत्पादनांवर बंदी घालण्याची मागणीही केली पाहिजे.
    Published by:Rahul Punde
    First published:

    Tags: Environment, Plastic

    पुढील बातम्या