Home /News /lifestyle /

बद्धकोष्ठतेने हैराण झालात; शौचासाठी लक्षात ठेवा TONE मंत्र

बद्धकोष्ठतेने हैराण झालात; शौचासाठी लक्षात ठेवा TONE मंत्र

सामान्यतः मलमार्गात येत असले तरीही मल बाहेर पडण्यास असमर्थ असतो.

    मुंबई, 21 डिसेंबर : अधूनमधून बद्धकोष्ठतेचा (Constipation) त्रास होणे आणि त्यामुळे पचनसंस्थेमध्ये अडथळा निर्माण होत असल्याचा अनुभव प्रत्येकालाच येता. तुम्ही जे अन्न खाता ते तुमच्या शरीरातून बाहेर पडायला अनेक दिवस लागतात (Constipation reasons). हे बद्धकोष्ठतेस कारणीभूत ठरू शकतो. याकडे दुर्लक्ष केल्यास अनेक समस्यांचा सामना करावा लागतो. कठीण मल आणि मलोत्सर्जनास ताण येणं या समस्यांचा सामना करावा लागतो. जेव्हा ही स्थिती सुधारत नाही (Constipation treatment), तेव्हा त्याला रिफ्रॅक्टरी बद्धकोष्ठता असं म्हणतात. यामध्ये एका एनोरेक्टल स्थितीचा समावेश होतो, ज्याला ऑब्स्ट्रक्टेड डिफेकेशन सिंड्रोम (Obstructive defecation syndrome) म्हणतात. ऑब्स्ट्रक्टेड डिफेकेशन सिंड्रोममध्ये गुदाशयाची भिंत एनोरेक्टलमध्ये पसरते, ज्यामुळे ही स्थिती निर्माण होते. सामान्यतः मलमार्गात येत असले तरीही मल बाहेर पडण्यास असमर्थ असतो. काळजीपूर्वक तपासणी केल्यावर असे दिसून येते की एनोरेक्टलच्या आतल्या आतल्या आवरणात मल अडकल्याचे दिसून येतो. मुंबईच्या अपोलो स्पेक्ट्रा रुग्णालयातील जनरल सर्जन डॉ. दिलीप भोसले म्हणाले, अनेक चाचण्यांमध्ये बद्धकोष्ठतेचा मूळव्याध, वेदना आणि खाज सुटण्यावर थेट परिणाम झाल्याबद्दल पुराव्यांचा अभाव दिसून येतो. रक्तस्त्राव सारखी लक्षणे कमी करण्यासाठी अनेक प्रभावी उपचार आहे. टॉयलेटमध्ये मोबाईल, लॅपटॉप किंवा वर्तमानपत्र वाचणे टाळावे. याकरिता एक संज्ञा म्हणजे TONE ( टोन ). • टी म्हणजे शौचास तीन मिनिटे. • म्हणजे दररोज एकदा शौच करणे. • एन म्हणजे शौच करताना कोणताही ताण आणि फोनचा वापर न करणे. • ई म्हणजे आहारात पुरेसे फायबर. हे वाचा - सकाळच्या नाश्त्यामध्ये 'या' पदार्थांचा करा समावेश, होतील अनेक आरोग्यदायी फायदे शौचाचा त्रास होऊ नये काय खावं आणि काय खाऊ नये 1) भरपूर द्रव प्या, अल्कोहोल आणि कॅफिन टाळा. 2) व्यायाम आणि जीवनशैलीत बदल करा. 3) मसालेदार आणि तळलेले पदार्थ खाणे बंद करा. 4) जेव्हा तुम्ही मांसाहार करता तेव्हा भरपूर फायबर खा. 5) ताक प्या आणि दही खा कारण ते कोलनमध्ये बॅक्टेरियाची वनस्पती टिकवून ठेवण्यास मदत करतात. 6) कठीण मल टाळण्यासाठी भरपूर द्रव प्या. 7) लठ्ठपणा टाळा आणि दररोज व्यायाम करा. शौचाला बसल्यानंतर लक्षात ठेवाल 1) शौचालय प्रशिक्षण: अंतर्गत स्फिंक्टर शिथील होईपर्यंत आपले बोट घाला. जर तुम्हाला मल निघत नसेल, तर 20 मिनिटांनंतर पुन्हा करा. 2)  पुढे वाकून तुमचे ओटीपोटाचे स्नायू आकुंचन पावण्याचा प्रयत्न करा आणि मल सोडण्यासाठी खाली वाकून घ्या. 3) जैव फीडबॅकचा उपयोग मल असंयम असणा-या लोकांमध्ये रेक्टल स्नायू स्फिंक्टर मजबूत करण्यासाठी केला जातो. त्यांना रेक्टल प्लगभोवती गुदाशयाचे स्नायू कसे पिळून काढायचे हे शिकवले जाते. बदल संगणकावर नोंदवले जातात. 4) दीर्घकाळ ताणणे टाळावे. 5) जास्त वेळ बसणे टाळले पाहिजे, विशेषत: अशा लोकांसाठी जेथे त्यांना बराच वेळ बसावे लागते. प्रत्येक 1 किंवा 2 तासांनी, मूळव्याध तयार होऊ नये म्हणून तुम्ही उभे राहून चालावे. 6) गुदद्वाराच्या क्षेत्रामध्ये स्वच्छता राखणं महत्त्वाचं आहे. मल पास केल्यानंतर टिश्यू पेपर कधीही वापरू नका. आपण मऊ ओले वाइप्स वापरू शकता किंवा गुदद्वाराचे क्षेत्र पाण्याने धुवू शकता. हे वाचा - दररोज इतका वेळ सूर्यप्रकाश अंगावर घेणं आहे खूप फायदेशीर; अनेक आजार राहतात दूर इतके उपाय करूनही परिणाम झाले नाही तर रुग्णांनी एखाद्या तज्ज्ञाचा सल्ला घ्यावा जो तुमच्या समस्येवर उपचार करण्यात तज्ज्ञ आहे. सामान्यतः रुग्ण विशेषतः महिला या समस्या व्यक्त करण्यास लाजतात ज्यामुळे उपचारास विलंब होतो. हे टाळले पाहिजे आणि वेळेवर उपचार केल्याने निरोगी आणि वेदनामुक्त जीवन सुनिश्चित करण्यात मदत होते.
    Published by:Priya Lad
    First published:

    Tags: Health, Lifestyle

    पुढील बातम्या