NASA चंद्रावर वानवी वस्ती करण्याच्या तयारीत! उर्जेसाठी अणुऊर्जा प्रकल्प उभारणार

NASA चंद्रावर वानवी वस्ती करण्याच्या तयारीत! उर्जेसाठी अणुऊर्जा प्रकल्प उभारणार

अनेक दशकांपासून मानवाने चंद्रावर (Moon )पाऊल ठेवलेले नाही. 1972 मध्ये अमेरिकेच्या अपोलो मिशनमध्ये शेवटच्या मानवाने चंद्रावर पाऊल ठेवलं होतं. आता यावेळी नासा (NASA) पुन्हा चंद्रावर मानव पाठवण्याच्या तयारीत आहे. परंतु, यावेळी मानवाच्या दीर्घकाळ वास्तव्यासाठी प्रयत्न केले जाणार आहे. या सर्वांसाठी उर्जा स्त्रोताची आवश्यकता असेल. नासाने यासाठी अणुऊर्जा प्रकल्प उभारण्याचा निर्णय घेतला असून त्याचा कृती आराखडाही तयार केला आहे.

  • Share this:

न्यूयॉर्क, 24 नोव्हेंबर: अमेरिका पुन्हा एकदा चंद्रावर (Moon) मानव पाठवण्याच्या तयारीत आहे. मात्र, यावेळी चंद्रयात्रींना काही तासांसाठी पाठवले जाणार नसून तिथं त्यांनी दीर्घकाळ वास्तव्य करावं असा नासाचा (NASA) मानस आहे. चंद्रावर तात्पुरते राहण्यासाठी अनेक समस्यांना तोंड द्यावे लागणार आहे. यासाठी उर्जेची देखील आवश्यकता असेल, जी सूर्यप्रकाशापासून चंद्रावर पुरेशी उपलब्ध होणार नाही. त्यामुळेच नासाने विशेष योजनेवर काम करण्याची घोषणा केली आहे. नासा येत्या 10 वर्षांत चंद्रावर अणुऊर्जा प्रकल्प (Nuclear Power Plant) उभारण्याची योजना आखत आहे.

आधी काही काळ चंद्रावर वास्तव्य

यापूर्वी नासाच्या अपोलो मोहिमेद्वारे चंद्रावर गेलेले लोक तेथे फार काळ थांबले नव्हते. पण आता चंद्रावर राहण्याचा आणि काम करण्याचा मानस असल्याने खगोलशास्त्रज्ञांना कायमस्वरूपी उर्जा स्त्रोताची आवश्यकता असेल जी मुबलक ऊर्जेची गरज भागवू शकेल.

विभक्त विखंडन सर्वात आशादायक पर्याय

उर्जेसाठी अनेक पर्यायांचा विचार केला जात असताना, नासाचा वर्षानुवर्षे असा विश्वास आहे की भविष्यातील चंद्रावर चालणाऱ्या वसाहतींसाठी आण्विक विखंडन हा सर्वात व्यवहार्य ऊर्जा पर्याय असू शकतो. आणि आता नासानेही याची अंमलबजावणी करण्यासाठी काम सुरू केले आहे. नासाच्या स्पेस टेक्नॉलॉजी मिशन डायरेक्टोरेटचे (STMD) सहयोगी प्रशासक जिम रॉयटर्स म्हणतात की, भविष्यातील अंतराळ मोहिमांमध्ये मुबलक ऊर्जा महत्त्वाची भूमिका बजावेल.

या यंत्रणेसाठी प्रस्ताव मागवले

गेल्या अनेक वर्षांपासून नासा चंद्रावरील अणुविखंडनाच्या शक्यतांचे मूल्यांकन करत आहे. किलोपॉवर नावाच्या या प्रकल्पात नासा यूएस डिपार्टमेंट ऑफ एनर्जी (DOE) च्या सहकार्याने संशोधन करत आहे. दोघांनीही यूएस उद्योग भागीदारांना अणुविखंडन उर्जा प्रणालीसाठी डिझाइन प्रस्ताव सादर करण्यास सांगितले आहे जी चंद्रावर चालू शकते आणि प्रक्षेपित करुन चंद्रावर पाठवली जाऊ शकते.

आकाशात दिसला सर्वांत मोठा चंद्र; Super Pink Moon चे पाहा जगभरातले ...

याची क्षमता काय असावी?

NASA च्या मते, चंद्राच्या लँडर किंवा रोव्हरच्या पृष्ठभागावर काम करू शकणारी एक लहान, हलकी फिशन प्रणाली तेथील सरासरी घरगुती उर्जेची आवश्यकता पूर्ण करण्यासाठी 10 किलोवॅट विद्युत ऊर्जा प्रदान करण्यास सक्षम असावी. यामध्ये चंद्रावर लाइफ सपोर्ट सिस्टीम चालविण्यासोबतच चंद्राचा रोव्हर चार्ज करण्यासाठी आणि तेथील वैज्ञानिक प्रयोगांच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी उपयुक्त ठरणार आहे.

किती ऊर्जा आवश्यक आहे?

NASA आणि DOA च्या मते, या भविष्यातील प्रणालींना 40 किलोवॅट ऊर्जा पुरवावी लागेल, जी 10 वर्षांसाठी 30 घरांना वीज पुरवेल. यासोबतच चंद्रावर पुरेशी उर्जा असावी ज्यामुळे तिथं मानवाचे वास्तव्य शक्य होईल. ही यंत्रणा भविष्यात मंगळावरही काम करू शकते, जे नासाचे पुढील लक्ष्य आहे, ज्यावर सध्या बरेच काम सुरू आहे.

रॉकेट प्रक्षेपणातूनही भविष्यात ऊर्जा मिळू शकते

इतकेच नाही तर नासाचा हा पॉवर प्लांट भविष्यात मंगळावर जलद मोहिमेला पोहोचवणारी न्यूक्लियर प्रोपल्शन सिस्टीम विकसित करण्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतो. आतापर्यंत, NASA आणि DOA यांना मागील प्रयोगांमध्ये काही प्रमाणात यश मिळाले आहे, परंतु चंद्रावरच त्याची चाचणी घेणे हे मोठं आव्हान असेल.

खरंच चंद्र भ्रमणावर चालतं मासिक पाळीचं चक्र? नव्या संशोधनातून झाला ...

या प्रकल्पासाठी नासाचे प्रस्ताव पुढील वर्षी फेब्रुवारीपर्यंत मिळू शकतात. यानंतर या प्रणालीच्या आराखड्याला अंतिम स्वरूप दिले जाईल. आणि एक दशकानंतर ते लॉन्च होईल अशी अपेक्षा आहे. शास्त्रज्ञांचा असा विश्वास आहे की उर्जेच्या आगमनाने चंद्रावरील अनेक समस्या सोडवणे शक्य होईल, जे सध्या अशक्य वाटतात.

Published by: Rahul Punde
First published: November 24, 2021, 12:52 PM IST
Tags: moonnasa

ताज्या बातम्या