Home /News /explainer /

घरगुती गॅसही आपल्या आरोग्यासाठी धोकादायक होईल जर 'या' गोष्टी पाळल्या नाही तर

घरगुती गॅसही आपल्या आरोग्यासाठी धोकादायक होईल जर 'या' गोष्टी पाळल्या नाही तर

गॅस स्टोव्हमधून (Gas Stove) निघणारे वायू आपल्या घरातील प्रदूषण (Indoor Pollution) अतिशय धोकादायक पातळीपर्यंत वाढवू शकतात. अमेरिकेतील एका अभ्यासात असे आढळून आले आहे की या वायूंमध्ये नायट्रोजन डायऑक्साइड हा प्रमुख वायू आहे जो हानिकारक प्रदूषक मानला जातो. यामुळे याच्या वापरामुळे कुटुंबाच्या आरोग्याला (Family Health) मोठी हानी पोहोचते, यामध्ये लहान मुलांमध्ये श्वासोच्छवासाचा त्रास होऊन अस्थमासारखे आजार होऊ शकतात.

पुढे वाचा ...
    मुंबई, 28 जानेवारी : भारतातील जवळपास प्रत्येक कुटुंबात घरगुती गॅस (Cookinig Gas) त्यांच्या स्वयंपाकघराचा एक भाग आहे. या गॅसला एलपीजी (LPG) असेही म्हणतात. गॅस सिलिंडरमध्ये भरून घरोघरी त्याचा पुरवठा केला जातो. या गॅसचा वापर पारंपारिक लाकडाच्या स्टोव्हपेक्षा पर्यावरणास अनुकूल मानला जातो. पण या गॅसचा वापर करून गॅस स्टोव्ह (Gas Stove) किंवा गॅस शेगडी देखील हानिकारक ठरू शकते, असे एका अभ्यासात आढळून आले आहे. या अमेरिकन संशोधनात असे सांगण्यात आले आहे की या गॅस स्टोव्हच्या वापरामुळे कुटुंबाचे आरोग्य तसेच कुटुंब आणि पर्यावरण या दोघांचेही मोठे नुकसान होऊ शकते. घरगुती प्रदूषणाचे कारण हा वायू जाळल्याने स्टोव्हमधून नायट्रोजन डायऑक्साइड बाहेर पडतो, जो घरातील म्हणजेच घरगुती प्रदूषणाच्या दृष्टीने अत्यंत घातक ठरू शकतो. अलीकडे सार्वजनिक आरोग्य तज्ञांनी असा इशारा दिला आहे की अशा उपकरणांचा वापर आरोग्यासाठी विशेषतः लहान मुलांच्या आरोग्यासाठी अत्यंत हानिकारक आहे. श्वसन समस्या गॅस स्टोव्हच्या वापरामुळे केवळ श्वासोच्छवासाचा त्रास तर होऊ शकतोच. पण, काही मुलांमध्ये दम्याचा आजार देखील होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत गॅस स्टोव्ह वापरताना आवश्यक ती खबरदारी घेणे अत्यंत गरजेचे असल्याचे तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. देशांतर्गत प्रदूषणाच्या बाबतीत हे सर्वात धोकादायक प्रदूषणाच्या श्रेणीमध्ये मानले जाऊ शकते. गॅस जळल्यावर काय होते? गॅस स्टोव्ह आजकाल एलपीजी आणि प्राकृतिक वायू किंवा नैसर्गिक वायूवर चालतात ज्यामध्ये मिथेनसारखे हायड्रोकार्बन असतात. सहसा हा वायू हलका असतो आणि धूर किंवा काजळीशिवाय जळतो. पण त्यातून निघणारा वायू आपल्याला दिसत नाही, ज्यामध्ये नायट्रोजन डायऑक्साइड हा सर्वात घातक प्रदूषक आहे. तर अधिक धोकादायक होतो हे प्रदूषण म्हणजेच नायट्रोजन डायऑक्साइड अधिक धोकादायक होते, जेव्हा स्वयंपाकघरातील व्हेंटिलेशन योग्य नसते, त्यामुळे गॅस जाळल्याने तयार होणारे वायू, ज्यामध्ये नायट्रोजन डायऑक्साइड व्यतिरिक्त कार्बन डायऑक्साइड सारखा वायू असतो, बंद खोलीत समस्या निर्माण करू शकतात. याशिवाय जर स्वयंपाकघर जास्त बंद असेल आणि गॅस पेटला असेल तर हळूहळू कार्बन डायऑक्साईडऐवजी कार्बन मोनोऑक्साइड देखील तयार होतो, जो अत्यंत विषारी वायू आहे. फायदा कसला मग त्रासदायक ठरेल कोरफड; Aloe Vera चे साईड इफेक्टही जाणून घ्या या वायूचे इतरही स्त्रोत नायट्रोजन डायऑक्साइड हा असा वायू आहे जो वातावरणात पसरलेला असतो. पर्यावरण संरक्षण संस्थेच्या म्हणण्यानुसार, हा वायू पॉवर प्लांटमधून जीवाश्म इंधन वापरणाऱ्या प्रत्येक वाहनातून सोडला जातो. यासाठी जगभरातील सरकारांनी वातावरणातील त्याचे प्रमाण धोकादायक पातळीपर्यंत पोहोचू नये यासाठी अनेक मानके ठरवून दिली आहेत. अधिक प्रदूषक पदार्थ विशेष म्हणजे नायट्रोजन डायऑक्साइडच्या दृष्टीने घरातील प्रदूषणासाठी कोणतेही मानक ठरवले गेलेले नाहीत. त्याचवेळी गॅस स्टोव्ह नायट्रोजन डायऑक्साइड व्यतिरिक्त इतर अनेक हानिकारक पदार्थ उत्सर्जित करतात, ज्यामध्ये बेंझिन आणि पदार्थाचे सूक्ष्म कण असतात. एवढेच नाही तर कार्बन डायऑक्साइड हा एक प्रमुख हरितगृह वायू आहे जो पर्यावरणासाठी अत्यंत धोकादायक मानला जातो. असे दिसून आले आहे की नायट्रोजन डायऑक्साइड ज्या भागात एकाच ठिकाणी जमा होतो त्या ठिकाणी ते अधिक धोकादायक बनते. हे शहरी वातावरणात अधिक घडते. परंतु, घरामध्ये अशी परिस्थिती उद्भवू नये म्हणून व्हेंटिलेशन सारखी खबरदारी घेणे आवश्यक आहे.
    Published by:Rahul Punde
    First published:

    Tags: Gas, Health Tips

    पुढील बातम्या